បញ្ហា​យូនីកូដ​លើ​កុំព្យូទ័រ​ខ្ញុំ

ខ្ញុំ​បាន​ប្រើ​យូនីកូដ​យូរ​ណាស់​ហើយ​មិន​ដែល​មាន​បញ្ហា​អី​ទេ ។ ស្រាប់តែ​ពេល​នេះ ខ្ញុំ​បាន​ជួប​ប្រទះ​បញ្ហា​វាយ​អក្ស​មិនចេញ ។ អក្សរ​នោះ​គឹ​ស្រៈពេញតួ ( ឫ) ដែល​ខ្ញុំ​ចាំបាច់​ត្រូវ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​និមិត្តសញ្ញា​រួច​បញ្ចូល​ដោយ​ដៃវិញ ។ ឆ្គួត​មែន តើ​មាន​នរណា​ដឹង​ថា​ដោះស្រាយ​យ៉ាង​ម៉េច​ទេ? ខ្ញុំ​សួរ​ក្រុម​ខ្មែរ​អូអេស​គេ​ថា​អត់ដឹង សួរ​បង​ហុង​គាត់​ឲ្យ​ទៅ​មើល​វេបសាយថ៍ ខ្មែរ​អិលស៊ី តែ​គ្មាន​បាន​ចម្លើយ​សោះ ។ អស់​ក្បាច់​ហើយ​ខ្ញុំ បាក់​ដូច​គោ​ដី​ឥដ្ឋ​ចឹង!

មន្ត្រី​ខ្មែរ៖ សភាពការណ៍​តានតឹង​នៅ​តំបន់​ព្រំដែន​កើត​ឡើង​ជា​ថ្មី

ដោយ យន់ សាមៀន និង ជុន ច័ន្ទបុត្រ
2011-05-27

មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ស្ថានការណ៍​តានតឹង​ផ្នែក​យោធា​កើត​ឡើង​សា​ជា​ថ្មី​ទៀត នៅ​តាម​តំបន់​ព្រំដែន​ខ្មែរ-​ថៃ បន្ទាប់​ពី​ថៃ​បញ្ជូន​អ្នក​សង្កេតការណ៍​ខ្លួន​មក​កម្ពុជា។

RFA Photo/Hang Savyouth

០៦-កុម្ភៈ-២០១០: ទាហាន​ខ្មែរ​នៅ​ខ្សែ​ត្រៀម​តាម​កំពែង​ខាង​មុខ​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ ក្នុង​ខែត្រ​ព្រះវិហារ

លោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ទីស្ដីការ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ទី​២៦ ឧសភា បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា សភាពការណ៍​តានតឹង​ផ្នែក​យោធា​នៅ​តាម​​ព្រំដែន​ខ្មែរ និង​ថៃ ក្បែរ​ប្រាសាទ​តាមាន់ និង​ប្រាសាទ​តាក្របី ក្នុង​ខេត្ត​ឧត្តរមានជ័យ បាន​កើត​ឡើង​សា​ជា​ថ្មី​ម្ដង​ទៀត ក្រោយ​ពេល​ថៃ បាន​បញ្ជូន​អ្នក​យក​ការណ៍​សម្ងាត់​យោធា​ខ្លួន​មក​យក​ព័ត៌មាន​សម្ងាត់​យោធា​ ខ្មែរ​តាម​ព្រំដែន។

មន្ត្រី​ឲ្យ​ដឹង​ថា ភាព​តានតឹង​យោធា​នេះ​កើត​ឡើង​ចំ​ពេល​កិច្ចប្រជុំ​ត្រី​ភាគី​នៅ​ទីស្នាក់ការ​ យូណេស្កូ (UNESCO) នៅ​ទីក្រុង​ប៉ារីស ប្រទេស​បារាំង ស្ដីពី​របាយការណ៍​ខូចខាត​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ កាល​ថ្ងៃ​ទី​២៥ ឧសភា។

លោក ផៃ ស៊ីផាន មាន​ប្រសាសន៍​បន្ត​ថា កងទ័ព​កម្ពុជា កំពុង​មាន​ស្មារតី​ប្រុងប្រយ័ត្ន​ខ្ពស់​ដោយសារ​តែ​ថៃ បាន​បញ្ជូន​អ្នក​យក​ការណ៍​សម្ងាត់​ស៊ើប​ការណ៍​កងទ័ព​កម្ពុជា។ បច្ចុប្បន្ន​នេះ​អ្នក​ស៊ើបការណ៍​ថៃ ត្រូវ​បាន​អាជ្ញាធរ​ខ្មែរ​ចាប់​ខ្លួន​បាន និង​កំពុង​ឃុំឃាំង។

លោក​បន្ត​ថា ជា​ទូទៅ​នៅ​ពេល​ដែល​ថៃ បញ្ជូន​អ្នក​ស៊ើបការណ៍​មក​តំបន់​ព្រំដែន បន្ទាប់​មក​នឹង​មាន​ការ​វាយ​ប្រហារ​មក​លើ​ទឹក​ដី​កម្ពុជា ៖ «នៅ​ក្នុង​ ន័យ​ហ្នឹង​គឺ​ជា​យុទ្ធសាស្ត្រ​មួយ​ដែល​ថៃ​ចង់​យក​ការ​ប្រឌិត​ហ្នឹង​ដើម្បី​ ឲ្យ​មាន​ឥទ្ធិពល​ជះ​ទៅ​ដល់​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ ដែល​នឹង​ធ្វើ​សវនាការ​ផ្ទាល់​មាត់​នៅ​ចុង​ខែ (ឧសភា) នេះ។ បំណង​របស់​គេ​គឺ​ថា មិន​បាច់​ភាគី​ទី​៣ លូក​ដៃ​ទេ…។ នេះ​គឺ​ជា​ការ​ពន្យារ​ពេល»

ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​ខ្មែរ​កាល​ពី​យប់​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ក៏​បាន​បដិសេធ​ព័ត៌មាន​របស់​រដ្ឋមន្រ្តី​ការពារ​ជាតិ​ថៃ ដែល​លើក​ឡើង​ថា កម្ពុជា​នឹង​ធ្វើ​ជា​ម្ចាស់ផ្ទះ​នៃ​កិច្ចប្រជុំ​គណៈកម្មាធិការ​ព្រំដែន​ទូទៅ (GBC)។

សេចក្ដី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​បញ្ជាក់​ថា កម្ពុជា​បន្ត​គោរព​ស្មារតី​នៃ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ជា​កញ្ចប់​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​ កិច្ចប្រជុំ​រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​ត្រី​ភាគី​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី កាល​ពី​ដើម​ខែ​ឧសភា។ សេចក្ដី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​បញ្ជាក់​ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​នឹង​មិន​ធ្វើ​អ្វី​ផ្ទុយ​ទៅ​នឹង​ដំណោះស្រាយ​ជា​កញ្ចប់​ នេះ​ឡើយ។

លោក ផៃ ស៊ីផាន បាន​បន្ថែម​ទៀត​ថា កម្ពុជា​នឹង​ជួយ​ភាគី​ថៃ ជា​លក្ខណៈ​ទ្វេ​ភាគី​ក្នុង​ការ​ស្វែង​រក​ដំណោះស្រាយ​ព្រំដែន​ទេ ដោយសារ​កិច្ចប្រជុំ​ទ្វេ​ភាគី​គ្មាន​លទ្ធផល និង​បរាជ័យ​ជា​ច្រើន​លើក​រួច​មក​ហើយ។

កាសែត​ថៃ បាងកក ប៉ុស្តិ៍ (Bangkok Post) ផ្សាយ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ដោយ​ដក​ស្រង់​សម្ដី​រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារ​ជាតិ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ចាំ​ផ្ទះ​ថៃ​ ថា កម្ពុជា​នឹង​ធ្វើ​ជា​ម្ចាស់ផ្ទះ​នៃ​កិច្ចប្រជុំ​ព្រំដែន ប៉ុន្តែ​លោក​មិន​បាន​បញ្ជាក់​កាលបរិច្ឆេទ។ មន្ត្រី​​បន្ត​ថា ក្រុម​អ្នក​សង្កេតការណ៍​ឥណ្ឌូណេស៊ី នឹង​ចាប់​ផ្ដើម​សិក្សា​តំបន់​មួយ​ចំនួន​តាម​បណ្ដោយ​ព្រំដែន​ខ្មែរ និង​ថៃ ដើម្បី​កំណត់​ទីតាំង​សម្រាប់​អ្នក​សង្កេតការណ៍​ឥណ្ឌូណេស៊ី។

ជម្លោះ​ព្រំដែន​ខ្មែរ និង​ថៃ កំពុង​ឋិត​ក្នុង​ការ​ដោះស្រាយ​ជា​លក្ខណៈ​អន្តរជាតិ។

តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ​គ្រោង​នឹង​បើក​កិច្ចប្រជុំ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣០ និង ៣១ ឧសភា ដើម្បី​ពិភាក្សា​លើ​វិធានការ​បន្ទាន់​មួយ​ដើម្បី​ការពារ​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ។ តុលាការ​ក៏​នឹង​បើក​សវនាការ​ជា​សាធារណៈ​ស្ដីពី​បណ្ដឹង​កម្ពុជា ឲ្យ​មាន​ការ​បកស្រាយ​សាលក្រម​តុលាការ​ឆ្នាំ​១៩៦២ ដែល​បាន​សម្រេច​ថា ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​ស្ថិត​ក្នុង​បូរណភាព​កម្ពុជា។

ហ្វីលីពីន​ត្រៀម​បញ្ជូន​អ្នក​សង្កេតការណ៍​មក​តំបន់​ជម្លោះ​ខ្មែរ-​ថៃ

ប្រធានាធិបតី​នៃ​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន លោក បេនីងូ អាគីណូ (Benigno Aquino) មាន​ប្រសាសន៍​ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក​នៅ​ទីក្រុង​បាងកក កាល​ពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ថា ប្រទេស​របស់​លោក​ត្រៀម​ខ្លួន​ជា​ស្រេច​ក្នុង​ការ​ជួយ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ កម្ពុជា-​ថៃ។

លោក អាគីណូ បាន​ប្រាប់​អ្នក​កាសែត​ក្រោយ​ពី​លោក​បាន​ជួប​មេដឹកនាំ​ថៃ លោក អាភីស៊ិត វេតឆាឈីវ៉ាក់ (Abhisit Vejjajiva) ថា ប្រទេស​ហ្វីលីពីន ត្រៀម​ខ្លួន​បញ្ជូន​អ្នក​សង្កេតការណ៍​ហ្វីលីពីន​ទៅ​កាន់​តំបន់​មាន​ជម្លោះ​ នោះ ដើម្បី​ជួយ​ស្ដារ​ស្ថានការណ៍​ឡើង​វិញ​ប្រសិន​បើ​ចាំបាច់៕

រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ត្រៀម​ទប់ទល់​ការ​ប្រែប្រួល​ធម្មជាតិ

ដោយ សេក បណ្ឌិត
2011-05-25

មន្ត្រី​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​គ្រប់គ្រង​គ្រោះ​មហន្តរាយ បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ផែនការ​ជាតិ​ត្រៀម​បម្រុង​លើក​ទី​មួយ ដើម្បី​ទប់ទល់​គ្រោះ​មហន្តរាយ ដែល​គេ​ធ្វើ​ការ​សិក្សា​តាំង​ពី​ឆ្នាំ ២០១០ មក នឹង​បញ្ចប់​នៅ​ពេល​ដ៏​ឆាប់​ខាង​មុខ​នេះ។

Oxfam/Seang Sokleak

ព្យុះ​កេតសាណា បាន​ជន​លិច​ផល​ដំណាំ និង​ធ្វើ​ឱ្យ​មនុស្ស​រាប់​ពាន់​គ្រួសារ​ត្រូវ​ជម្លៀស នៅ​ក្នុង​ស្រុក​សណ្ដាន់ ខេត្ត​កំពង់ធំ នៅ​ចុង​ឆ្នាំ ២០០៩។ ទូក គឺ​ជា​មធ្យោបាយ​ធ្វើ​ដំណើរ​ចម្បង​សម្រាប់​អ្នក​ស្រុក​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​ តំបន់ ដែល​លិចលង់។

អគ្គលេខាធិការ​រង​នៃ​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​គ្រប់គ្រង​គ្រោះ​មហន្តរាយ លោក រស់ សុវណ្ណរេត មាន​ប្រសាសន៍​បញ្ជាក់​ថា ផែនការ​នេះ ជា​គម្រោង​ធំ​មួយ និង​ជា​លើក​ដំបូង​សម្រាប់​ថ្នាក់​ជាតិ​ទាក់ទង​នឹង​គ្រោះ​មហន្តរាយ ហើយ​គេ​នឹង​ដាក់​ឲ្យ​អនុវត្ត នៅ​ឆ្នាំ ២០១១ និង​ឆ្នាំ ២០១២ ។

លោក រស់ សុវណ្ណរេត ៖ « បើ​សិន​ជា​ឆ្នាំ ២០១១ នេះ មាន​ទឹក​ជំនន់​រាំង​ស្ងួត យើង​អាច​ធ្វើតេស្ត​សាក​ល្បង​ផែនការ​យើង​បាន។ ឥឡូវផែនការថ្នាក់ជាតិនេះយើងឈានទៅដល៧០%ហើយ ឥឡូវ​នេះ​យើង​កំពុង​ដំណើរ​ការ​ប្រមូល​ទិន្នន័យ​ស្នូល​ពី​ថ្នាក់​ខេត្ត និង​ក្រសួង ដើម្បី​យក​មក​ច្របាច់​បញ្ចូល ដើម្បី​ធ្វើ​ផែន​ការ​ចង់​និយាយ​ថា បើ​មាន​ហេតុការណ៍​អី​ភ្លាម​យើង​អត់​ត្រូវ​អង្គុយ​គិត​ថា ត្រូវ​ធ្វើ​អី​ខ្លះ​ទេ ព្រោះ​យើង​មាន​មូលដ្ឋាន​ហើយ​ស្រេច គ្រាន់​តែ​បើក​សៀវភៅ​នោះ​ឡើង​មក យើង​អនុវត្ត​តែ​ម្ដង​បាទ»។

លោក​បន្ត​ថា គម្រោង​នេះ នឹង​បង្ហាញ​ជូន​យ៉ាង​ពិស្ដារ​នូវ​ផែន​ទី​ភូមិ​សាស្ត្រ និង​ធនធាន ដែល​មាន​ស្រាប់​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ណា​មួយ អំពី​យន្តការ​គ្រប់គ្រង​គ្រោះ​មហន្តរាយ វិស័យ​ទាក់ទង​ព័ត៌មាន​តាម​រយៈ​ខ្សែ​បណ្ដោយ ខ្សែ​ទទឹង ដើម្បី​ឲ្យ​ដឹង​ទូលំទូលាយ​នូវ​មុខ​សញ្ញា​នៃ​គ្រោះថ្នាក់ កាត់​បន្ថយ​គ្រោះ​ថ្នាក់ និង​ត្រូវ​មាន​វិធានការ​ចាំបាច់​ក្នុង​ការ​ជួយ​សង្គ្រោះ​បន្ទាន់។

លោក រស់ សុវណ្ណរេត ៖ «នៅ​ក្នុង​ប្រតិបត្តិការ​ឆ្លើយ​តប​គ្រោះ​ទឹក​ ជំនន់  បើ​សិន​ជា​មាន​គ្រោះ​ទឹក​ជំនន់ តើ​យើង​ត្រូវ​ការ​ស្អី​ខ្លះ? យើង​ត្រូវ​ការ​ខាង​ផ្នែក​ខាង​សុខភាព​សាធារណៈ នៅ​ក្នុង​នោះ​មាន​តាំង​ពី​ការ​ព្យាបាល ការ​សង្គ្រោះ ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​អប់រំ។ យើង​ត្រូវ​ការ​ផ្នែក​ស្បៀង មាន​ស្បៀង​សង្គ្រោះ​បន្ទាន់ មាន​សន្តិសុខ​ស្បៀង។ យើង​ត្រូវ​ការ​ខាង​ជម្រក បើ​សិន​ជា​បង​ប្អូន​ត្រូវ​ការ​ជម្លៀស​ពី​តំបន់​ទទួល​រង​គ្រោះ ទៅ​តំបន់​ទី​ទួល​មាន​សុវត្ថិភាព យើង​ត្រូវ​ការ​សន្តិសុខ​សណ្ដាប់​ធ្នាប់។ល។ ទាំង​អស់​នឹង​យើង​បាន​យក​វា​មក​ចង​ក្រង​ជា​ប្រព័ន្ធ ហើយ​ដាក់​ចូល​ក្នុង​ផែន​ការ​គោល​របស់​យើង​តែ​ម្ដង»។

កន្លង​មក​លោក​ទទួល​ស្គាល់​ថា ការ​ត្រៀម​បម្រុង​នៅ​មាន​ការ​ខ្វះខាត​ច្រើន ទាំង​ថវិកា និង​បច្ចេកទេស​ផ្សេងៗ នៅ​ក្នុង​ការ​ជួយ​សង្គ្រោះ ពេល​មាន​គ្រោះ​អាសន្ន​ម្ដងៗ។

លោក រស់ សុវណ្ណរេត បន្ត​ថា គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​គ្រប់គ្រង​គ្រោះ​មហន្តរាយ ក៏​បាន​សហការ​ជាមួយ​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ដែរ ដូចជា ក្រសួង​ធនធាន​ទឹក បរិស្ថាន កសិកម្ម ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ផែន​ការ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ថ្នាក់​ជាតិ ជា​ច្រើន​ទៀត ក្នុង​ការ​ទប់ទល់​នឹង​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាស​ធាតុ និង​គ្រប់គ្រង​គ្រោះ​មហន្តរាយ​នេះ មាន​ជា​អាទិ៍ គឺ​គម្រោង​របស់​ក្រសួង​ធនធាន​ទឹក និង​ឧតុនិយម ដែល​ជា​គម្រោង​ដ៏​ធំ​មួយ ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១១ នេះ ទាក់ទង​នឹង​ការ​គ្រប់គ្រង​ការ​ប្រែប្រួល​ធនធាន​ទឹក​ទន្លេ​មេគង្គ។

លោក រស់ សុវណ្ណរេត ៖ «ក្នុង​នោះ​ខ្ញុំ​បាន​ពិនិត្យ​មើល​គម្រោង​ធំ​នោះ ឃើញ​ថា​វា​ជា​គម្រោង​ធំ​មាន​លក្ខណៈ​ល្អ ដោយសារ ក្រសួង​ធនធាន​ទឹក​គាត់​បាន​ត្រៀម​លក្ខណៈ​ជា​ច្រើន ត្រូវ​ការ​កសាង​ហេដ្ឋារចនាសម្ពន្ធ​សម្ព័ន្ធ​ជា​ច្រើន​ទាក់ទង​នឹង​ការ​ គ្រប់គ្រង​ទឹក ដើម្បី​បង្ការ​គ្រោះ​ទឹក​ជំនន់​ផង ក៏​ដូចជា​ការពារ​គ្រោះ​រាំង​ស្ងួត ដែល​កើត​ឡើង​ដោយសារ​តែ​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាស​ធាតុ​នេះ​ឯង»។

ទោះ​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី លោក​មិន​ទាន់​បាន​បង្ហាញ​ពី​ចំនួន​ថវិកា ដើម្បី​អនុវត្ត​គម្រោង​នីមួយៗ នៅ​ឡើយ​ទេ​ថា​នឹង​ត្រូវ​ការ​ចំណាយ​អស់​ទឹក​ប្រាក់​ចំនួន​ប៉ុន្មាន ពី​ព្រោះ​ គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​គ្រប់គ្រង​គ្រោះ​មហន្តរាយ​ពុំ​មាន​ខ្ទង់​ថវិកា​ខ្លួន​ឯង ​ផ្ទាល់​ក្នុង​ការ​អនុវត្ត​គម្រោង​នោះ​ឡើយ គឺ​ថវិកា​ដែល​ត្រូវ​ចំណាយ​លើ​ការ​អនុវត្ត​គម្រោង អាស្រ័យ​លើ​ការ​ឧបត្ថម្ភ​របស់​អង្គការ​មិន​រដ្ឋាភិបាល អង្គការ​អន្តរជាតិ និង ក្រសួង​ជំនាញ​ដែល​មាន​ការ​ពាក់ព័ន្ធ។

ស្រប​ពេល​នេះ​ដែរ ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​បម្រែបម្រួល​អាកាស​ធាតុ​នេះ​ដែរ ក្រសួង​បរិស្ថាន ក៏​មាន​គម្រោង​ផែនការ​របស់​ខ្លួន​ដែរ ដោយ​មាន​ការ​ឧបត្ថម្ភ​ពី​ដៃ​គូ​អភិវឌ្ឍន៍​ប្រទេស​កម្ពុជា។

នៅ​ក្នុង​សន្និសីទ​កាសែត​ស្ដី​ពី​ឥរិយាបថ​នៃ​ការ​យល់​ដឹង​ពី​ការ​ ប្រែប្រួល​អាកាស​ធាតុ​នៅ​កម្ពុជា កាល​ពី​ដើម​ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ ២០១១ រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​បរិស្ថាន លោក ម៉ុក ម៉ារ៉េត មាន​ប្រសាសន៍​ឲ្យ​ដឹង​ថា ធនាគារ​ពិភព​លោក បាន​ជួយ​ឧបត្ថម្ភ​ទឹក​ប្រាក់​ប្រមាណ ៥០ លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក ចូល​រួម​សកម្មភាព​ ទប់ទល់​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាស​ធាតុ​នៅ​កម្ពុជា ដូចជា ការ​កសាង​ធនធាន​មនុស្ស ការ​កសាង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ធារាសាស្ត្រ ជួយ​ទ្រទ្រង់​លើ​វិស័យ​កសិកម្ម ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​ភាព​សាំ​នឹង​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាស​ធាតុ។

លោក ម៉ុក ម៉ារ៉េត ៖ «យើង​កំពុង​ធ្វើ​គ្រប់​កន្លែង ដាក់​តាក់ទិច​យុទ្ធសាស្ត្រ ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍ​ធនធាន​ទឹក ត្រូវ​ធ្វើ​ម៉េច​ឲ្យ​បន្សាំ​ទៅ​នឹង​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ ត្រូវ​ទៅ​ព្រម​ជាមួយ​គ្នា។ នៅ​ក្នុង​ហ្នឹង យើង​ត្រូវ​ធ្វើ​គ្រប់​យ៉ាង តាំង​ពី​ប្រព័ន្ធ​ធារាសាស្ត្រ ធ្វើ​ទំនប់​ទប់​ទឹក ទប់​អី ដើម្បី​បន្សាំ​ទៅ​នឹង​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ។ យើង​គិត​គូ​ពី​បញ្ហា​រក​ពូជ​ស្រូវ​ណា ដែល​ធន់​ទៅ​នឹង​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ»។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី លោក​បញ្ជាក់​ថា គម្រោង​នេះ ត្រូវ​ការ​ថវិកា​ច្រើន​ទៀត ដើម្បី​អនុវត្ត​ការងារ​នេះ និង​ត្រូវ​ការ​ចូលរួម​ពី​ប្រជា​ពលរដ្ឋ និង​អ្នក​ជំនាញ និង​មាន​បទ​ពិសោធន៍​លើ​បញ្ហា​នេះ​ពី​គ្រប់​មជ្ឈដ្ឋាន។

តំណាង​ធនាគារ​អភិវឌ្ឍន៍​អាស៊ី (ADB) លោក អេនឆា ស្រ៊ីនីវាសាន (Ancha Srinivasan) បាន​ឲ្យ​ដឹង​កាល​ពី​ខែ​មីនា ឆ្នាំ ២០១១ ថា ធនាគារ​អភិវឌ្ឍន៍​អាស៊ី ធ្លាប់​បាន​ឧបត្ថម្ភ​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​នូវ​ទឹក​ប្រាក់​ចំនួន ១៥ លាន​ដុល្លារ​រួច​មក​ហើយ​ដែរ សម្រាប់​អភិវឌ្ឍ​គម្រោង​ទប់​ស្កាត់​បម្រែបម្រួល​អាកាស​ធាតុ​នា​ពេល​កន្លង​ មក។

មន្ត្រី​ធនាគារ​អភិវឌ្ឍន៍​អាស៊ី​រូប​នេះ​បាន​កត់​សម្គាល់​ឃើញ​ថា ប្រទេស​កម្ពុជា​គឺ​ជា​ប្រទេស​មួយ ដែល​ប៉ះពាល់​ខ្លាំង​ដោយ​សារ​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាស​ធាតុ។

ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​អនុវត្ត​គម្រោង​រៀបចំ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ កម្មវិធី​សាក​ល្បង​សម្រាប់​ភាព​ធន់​នឹង​អាកាស​ធាតុ ដែល​កម្មវិធី​នេះ គេ​សំដៅ​បញ្ជ្រាប​នូវ​បញ្ហា​បម្រែបម្រួល​អាកាសធាតុ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​គោល​នយោបាយ និង​ផែន​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ជាតិ ដែល​មាន​ការ​ជួយ​ឧបត្ថម្ភ​គាំទ្រ​ពី​ម្ចាស់​ជំនួយ​ធំៗ មួយ​ចំនួន។

ការ​ប្រែប្រួល​អាកាស​ធាតុ គឺ​ជា​បញ្ហា​ផល​ប៉ះពាល់​មួយ​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់​សេដ្ឋកិច្ច​ក្នុង​ប្រទេស​ កម្ពុជា ដោយ​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ទឹក​ជំនន់ ការ​កើន​ឡើង​នៃ​កម្ពស់​ទឹក​សមុទ្រ​ជា​ដើម។ សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​បាន​អាស្រ័យ​ទៅ​លើ​អាកាសធាតុ​ជា​ចម្បង ពិសេស​វិស័យ​កសិកម្ម និង​ធនធាន​ទឹក​ផង​ដែរ៕

កិច្ច​ប្រជុំ​ស្ដីពី​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាស​ធាតុ និង​សន្តិសុខ​ស្បៀង

ដោយ អ៊ុក សាវបូរី
2011-05-25

មន្ត្រី​កម្មវិធី​ស្បៀង​អាហារ​សហភាព​អឺរ៉ុប ( FAO EUROPEAN UNION FOOD FACILITY PROJECT) និង​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល ផ្នែក​កសិកម្ម និង​បរិស្ថាន បាន​ជួប​ពិភាក្សា​គ្នា​អំពី​ផល​វិបាក​នានា ដែល​បណ្ដាល​មក​ពី​គ្រោះ​ធម្មជាតិ ដែល​បាន​កើត​ឡើង​កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ នេះ។

Oxfam/Brett Eloff

ដី​ស្រែ​ស្ងួត​ហួតហែង​នៅ​រដូវ​ប្រាំង នៅ​ភូមិ​ក្បាល​រមាស ខេត្ត​រតនគិរី។

នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ ទី ២៥ ខែ​ឧសភា ក្រុម​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល និង​មន្ត្រី​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ ជាង ៩០ នាក់ បាន​ជួប​ពិភាក្សា​គ្នា​អំពី​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាស​ធាតុ នៅ​ពេល​បច្ចុប្បន្ន និង​ស្ដី​អំពី​វិធានការ​នានា ដើម្បី​ការពារ​ផល​ដំណាំ និង​សត្វ​ចិញ្ចឹម នៅ​ពេល​មាន​គ្រោះ​ធម្មជាតិ​កើត​ឡើង និង​វិធី​បញ្ចៀស ព្រម​ទាំង​ការ​ប្រកាស​គ្រោះ​អាសន្ន មុន​ពេល​កើត​មាន​គ្រោះ​ធម្មជាតិ​ទាំង​នោះ ដើម្បី​ឲ្យ​កសិករ​មាន​ការ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន និង​ចូលរួម​ការពារ។

អនុរដ្ឋលេខាធិការ ក្រសួង​កសិកម្ម រុក្ខា ប្រមាញ់ និង​នេសាទ លោក អ៊ិត ណូឌី មាន​ប្រសាសន៍​នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ ទី ២៥ ខែ​ឧសភា​ថា ប្រទេស​ជប៉ុន និង​ប្រទេស​អាមេរិក ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១១ រង​នូវ​គ្រោះ​ធម្មជាតិ​រលក​យក្ស​ស៊ូណាមិ ជំនន់ ខ្យល់​ព្យុះ ដោយសារ​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាស​ធាតុ។ បញ្ហា​ប្រែប្រួល​អាកាស​ធាតុ​នេះ បង្ក​ឲ្យ​មាន​ផល​ប៉ះពាល់​ធ្ងន់ធ្ងរ ដល់​បញ្ហា​សន្តិសុខ​ស្បៀង។

នៅ​កម្ពុជា ការ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃ​ឈើ​ជាង ៣ លាន​ហិកតារ ការ​ដុត​កាក​សំណល់​ដំណាំ និង​ដុត​ព្រៃ​ដំណាំ​កសិកម្ម និង​ការ​ដាំដុះ​ស្រូវ​ប្រដេញ​ទឹក​ជា​ប្រចាំ ក៏​រួម​ចំណែក​បង្កើន​ឧស្ម័ន​ផ្ទះ​កញ្ចក់​ភាយ​ទៅ​លើ​បរិយាកាស ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​អាកាស​ធាតុ​ប្រែប្រួល​ដែរ។ ក្រសួង​កសិកម្ម បាន​ចុះ​ពន្យល់​ប្រជា​កសិករ ឲ្យ​កែប្រែ​ទម្លាប់​ទាំង​នោះ និង​ដាំ​កូន​ឈើ ដើម្បី​ការពារ​ព្រៃ​ឲ្យ​បាន ៦០% វិញ។

សំឡេង ៖ «អ្វី​ដែល​យើង​ចង់​បាន គឺ​ធ្វើ​យ៉ាងណា​ឲ្យ​កសិករ​យើង ចេះ​បច្ចេកទេស​ដាំដុះ ម្ចាស់​ការ​ច្នៃ​ប្រឌិត។ ២ ឆ្នាំ​ហើយ យើង​ធ្វើ​សន្និបាត​កសិករ ដើម្បី​ស្វែងរក​នូវ​កសិករ​ឆ្នើមៗ លើ​ការងារ​ឆ្នៃ​ប្រឌិត​គ្រប់​វិស័យ»។

តំណាង​អង្គការ​ស្បៀង និង​កសិកម្ម​នៃ​សហប្រជាជាតិ​ប្រចាំ​នៅ​កម្ពុជា ហៅ​កាត់​ថា (FAO) លោក អែជេ មិខិនដេ (Ajay Markanday) ថ្លែង​ថា​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាស​ធាតុ បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ការ​គំរាម​កំហែង​ដ៏​ធំ​មួយ ចំពោះ​ការ​សម្រេច​ទៅ​លើ​លទ្ធផល​នៃ​ការ​ខិត​ខំ​ប្រឹងប្រែង​ឲ្យ​មាន​សន្តិសុខ​ ស្បៀង។

រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា បាន​ទទួល​ស្គាល់​ហានិភ័យ​នេះ ទើប​អង្គការ FAO ផ្ដល់​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​នូវ​សមត្ថភាព​បច្ចេកទេស​កសិកម្ម រុក្ខា ប្រមាញ់ និង​នេសាទ ដើម្បី​បន្សាំ​ទៅ​នឹង​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ និង​ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​ផល​ប៉ះពាល់ ដែល​បង្ក​ឡើង​ដោយ​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាស​ធាតុ​នេះ គឺ​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា គ្រប​ដណ្ដប់​ឲ្យ​បាន​ទៅ​លើ​ជីវៈ​ចម្រុះ និង ការ​កសាង​សមត្ថភាព ដោយ​ផ្ទេរ​បច្ចេកវិទ្យា ដើម្បី​ការ​ស្ដារ​ព្រៃ​ស្រោង​ឡើង​វិញ។

នាយក​វិទ្យាស្ថាន​ស្រាវជ្រាវ និង​អភិវឌ្ឍន៍​កសិកម្ម​កម្ពុជា ហៅ​កាត់​ថា CARDI លោក អ៊ុក មករា មាន​ប្រសាសន៍​ថា កម្ពុជា​ត្រៀម​ពូជ​ស្រូវ​ប្រើ​ទឹក​តិច សម្រាប់​ការពារ​គ្រោះ​រាំង​ស្ងួត និង​ស្រូវ​ដែល​ធន់​នឹង​ទឹក​ជំនន់។ ពូជ​ស្រូវ​ដាំ​សម្រាប់​រាំង​ស្ងួត គឺ ខារ ៣ (CAR3) និង​ខារ ៤ (CAR4)។

ឯ​ពូជ​ស្រូវ​ដែល​ធន់​នឹង​ទឹក​ជំនន់ លោក អ៊ុក មករា ថ្លែង​ថា មាន​ដូចជា​ពូជ​ស្រូវ ៖ «ពូជ ​ផ្កា​រំដួល ពូជ​ខារ ៩ ពូជ​ផ្កា​រំដេង ពូជ​ផ្កា​រមៀត​ជាដើម​នេះ ដែល​ខ្ញុំ​មាន​បង្ហាញ​នេះ គឺ​វា​ធន់​នឹង​ទឹក​ជំនន់។ ប៉ុន្តែ ទន្ទឹម​នឹង​យើង​មិន​ទាន់​ពេញ​ចិត្ត​ទេ យើង​កំពុង​ធ្វើ​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​បន្ត​ថែម​ទៀត ដើម្បី​ពង្រឹង​ពូជ​អស់​ហ្នឹង ឲ្យ​វា​កាន់​តែ​ធន់​ទ្រាំ​ទៅ​នឹង​ទឹក​ជំនន់ ឬ​រាំង​ស្ងួត​ថែម​ទៀត»។

មន្ត្រី​អង្គការ យូ.អិន.ឌី.ភី (UNDP) លោក ឃីម ឡាយ បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ថវិកា​ចំនួន ២០ លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​សម្រាប់​ផែនការ ៥ ឆ្នាំ គឺ​ឆ្នាំ ២០១១ ឆ្នាំ ២០១៥ អង្គការ​នេះ​កំពុង​ធ្វើ​ការងារ​គាំទ្រ ដើម្បី​កសាង​នូវ​ភាព​ធន់ និង​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាស​ធាតុ ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ដោយ​ធ្វើ​ការ​អប់រំ​សហគមន៍​តាម​រយៈ​សិក្ខាសាលា និង​កិច្ច​ប្រជុំ​ជា​ដើម៕

សហគមន៍​ព្រៃ​ឡង់​សុំ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ជួយ​ទប់ស្កាត់​ការ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃ

ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2011-05-26

ប្រជា​សហគមន៍​ការពារ​ព្រៃ​ឡង់ ក្នុង​ខែត្រ​ចំនួន ៤ បាន​នាំ​គ្នា​ឡើង​មក​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៥ ឧសភា ដើម្បី​ទាមទារ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ជួយ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ការ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃ​ ឈើ។

RFA/Tin Zakariya

ប្រជា​សហគមន៍​ការពារ​ព្រៃ​ឡង់ មក​ពី​ខែត្រ​ចំនួន ៤ តវ៉ា​ទាមទារ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ជួយ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ការ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃ​ឡង់ នា​សួន​សេរីភាព ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៥ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០១១។

ការ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃ​ឡង់​ពី​សំណាក់​ក្រុមហ៊ុន​មួយ​ចំនួន​ដែល​ទទួល​បាន​ អាជ្ញាប័ណ្ណ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​នៅ​ក្នុង​ខែត្រ​ចំនួន ៤ បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​សហគមន៍​ជនជាតិ​ដើម​ភាគ​តិច​កួយ រស់​នៅ​តំបន់​ព្រៃ​ឡង់ បាន​សម្ដែង​ក្ដី​កង្វល់​អំពី​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ បញ្ហា​ជីវភាព​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ដែល​ពឹង​អាស្រ័យ​លើ​អនុផល​ព្រៃ​ឡង់។

ការ​លើក​ឡើង​របស់​ជន​ជាតិ​ដើម​ភាគ​តិច​នេះ ដោយសារ​តែ​ព្រៃ​ឡង់​មាន​តួនាទី​យ៉ាង​សំខាន់​សម្រាប់​ទ្រទ្រង់​សេដ្ឋកិច្ច​ សហគមន៍​មូលដ្ឋាន ជា​ប្រភព​ទឹក​ហូរ​ចូល​បឹង​ទន្លេ​សាប រក្សា​លំនឹង​ខាង​បរិស្ថាន និង​ទប់​ស្កាត់​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ក្នុង​ប្រទេស តំបន់ និង​ពិភពលោក​ដោយ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព។

សំឡេង​ច្រៀង ៖ «ឥឡូវ​រាស្ត្រ​ខ្មែរ​អ្នក​ស្រែ​ចម្ការ ចិញ្ចឹម​អាត្មា​ដោយសារ​ធម្មជាតិ ជានិច្ច​រួមរស់​មិន​ឲ្យ​ឃ្លៀងឃ្លាត ពឹង​លើ​ធម្មជាតិ…»

ប្រជា​សហគមន៍​ការពារ​ព្រៃ​ឡង់​មក​ពី​ ៤​ខែត្រ​នោះ រួម​មាន​ខែត្រ​ក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង កំពង់ធំ និង​ខែត្រ​ព្រះវិហារ ជិត ២០០​នាក់ បាន​មក​ដង្ហែ​ក្បួន ព្រម​ទាំង​កាន់​បដា​សរសេរ​សុំ​ឲ្យ​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​ជួយ​ទប់​ស្កាត់​ ក្រុមហ៊ុន​កុំ​ឲ្យ​ឈូស​ឆាយ​ដី និង​កាប់​ព្រៃ​ឡង់​ត​ទៅ​ទៀត។

ស្ត្រី​ជន​ជាតិ​កួយ ឈ្មោះ តី សូ បាន​រៀបរាប់​អំពី​ផល​ប៉ះពាល់​ដូច្នេះ ៖ «មុខ ​របរ​យើង​ខ្ញុំ​ដូច​ជា​ចៀរ​ជ័រ វល្លិ រក​​អនុផល អត់​បាន​ពិបាក។ ផល​អនុផល​មាន​ដូច​ជា​ជ័រ​ទឹក ជ័រ​ចុង មាន​វល្លិ​គ្រប់​មុខ មាន​ផ្ដៅ មាន​ផ្លែ​ឈើ មើម​ឈើ ឱសថ​បុរាណ មាន​ឈើ​លំនៅឋាន»

ព្រៃ​ឡង់ កំពង់ធំ ៣០៥
ប្រជា​សហគមន៍​ការពារ​ព្រៃ​ឡង់ តវ៉ា​ទាមទារ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ជួយ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ការ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃ​ឡង់ នា​សួន​សេរីភាព ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៥ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០១១។ RFA/Tin Zakariya

ឯកសារ​សិក្សា​អំពី​ព្រៃ​ឡង់​បាន​សរសេរ​ថា ព្រៃ​ឡង់​ជា​ព្រៃ​ឈើ​ធំ​ជាង​គេ​បង្អស់ ជា​ព្រៃ​ស្រោង ហើយ​មាន​ស្លឹក​គ្រប់​រដូវ​កាល​ដែល​នៅ​សេសសល់​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា និង​ឧបទ្វីប​ឥណ្ឌូចិន។ ព្រៃ​ឡង់​មាន​ផ្ទៃ​ដី​ទំហំ ៣.៦០០​គីឡូម៉ែត្រ​ក្រឡា គ្រប​ដណ្ដប់​ព្រៃ​ស្រោង និង​តំបន់​ស្នូល​មាន​ទំហំ​ប្រមាណ ៨​ម៉ឺន​ទៅ​១​សែន​ហិកតារ។ ព្រៃ​នេះ​រួម​មាន​ប្រព័ន្ធ​បរិស្ថាន​ចំនួន ៧ ដោយ​ឡែក​ពី​គ្នា ព្រៃ​វាល ល្បាប់ ភក់ ដែល​ចាស់​ជាង​គេ ព្រៃ​ស្រោង ព្រៃ​ពាក់​កណ្ដាល​ស្រោង និង​ព្រៃ​របោះ​ជាដើម។

សហគមន៍​ការពារ​ព្រៃ​ឡង់​ដែល​មក​ពី​ចំនួន ៤​ខែត្រ​នេះ ក៏​បាន​ដាក់​ញត្តិ​ទៅ​ស្ថាប័ន​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​មួយ​ចំនួន ដើម្បី​សុំ​ឲ្យ​បញ្ឈប់​កាប់​ព្រៃ​ឡង់​ត​ទៅ​ទៀត ដូច​ជា​ក្រសួង​កសិកម្ម រុក្ខា​ប្រមាញ់ និង​នេសាទ ក្រសួង​ឧស្សាហកម្ម និង​ថាមពល មន្ទីរ​រដ្ឋ​សភា​ជាតិ និង​ខុទ្ទកាល័យ​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។

នៅ​ក្នុង​ញត្តិ​នោះ ពួកគេ​បាន​ទាមទារ​ចំនួន ៦​ចំណុច​សំខាន់ៗ មាន​ដូច​ជា​សុំ​បញ្ឈប់​ការ​ផ្ដល់​ដី​សម្បទាន​នានា​ក្នុង​តំបន់​ព្រៃ​ឡង់ លុប​អាជ្ញាប័ណ្ណ​គ្រប់​វិស័យ​ដែល​បាន​ផ្ដល់​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ក្នុង​តំបន់​ព្រៃ ​ឡង់ លុប​បំបាត់​សកម្មភាព​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃ​ឈើ​អនាធិបតេយ្យ​ក្នុង​ព្រៃ​ឡង់ ទុក​ដី​ដែល​បាន​ឈូស​ឆាយ​ឲ្យ​ដុះ​ឡើង​វិញ​ជា​លក្ខណៈ​ធម្មជាតិ សុំ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​គាំទ្រ និង​ទទួល​ស្គាល់​បណ្ដាញ​សហគមន៍​ព្រៃ​ឡង់ និង​សុំ​ឲ្យ​មាន​កិច្ច​សហការ​រវាង​មន្ត្រី​ពាក់ព័ន្ធ​គ្រប់​លំដាប់ថ្នាក់​ ជាមួយ​បណ្ដាញ​ព្រៃ​ឡង់​ក្នុង​កិច្ច​ការពារ និង​ថែរក្សា​ព្រៃ​ឡង់​ទាំង​មូល​ឲ្យ​ស្ថិតស្ថេរ​គង់វង្ស។

ឯកសារ​ដែល​ទទួល​បាន​ពី​សហគមន៍​ការពារ​ព្រៃ​ឡង់​បាន​បង្ហាញ​ថា នៅ​ក្នុង​ខែត្រ​កំពង់ធំ មាន​ក្រុមហ៊ុន ស៊ី.អ.ស៊ី.ខេ (CRCK) ដែល​ទទួល​បាន​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៩ ក្រុមហ៊ុន​ចម្ការ​កៅស៊ូ​ទំរីង ក្រុមហ៊ុន ភី.អិន.ធី (PNT) និង​ក្រុមហ៊ុន​មួយ​ចំនួន​ទៀត​នៅ​ក្នុង​ខែត្រ​ក្រចេះ ខែត្រ​ស្ទឹងត្រែង និង​ខែត្រ​ព្រះវិហារ កំពុង​កាប់​ព្រៃ​ឡង់​នេះ ដែល​ជា​ក្ដី​កង្វល់​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ​រស់​នៅ​ជុំវិញ​តំបន់​ព្រៃ​ឡង់។

អភិបាល​រង​ខែត្រ​កំពង់ធំ លោក អ៊ុត សំអន បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ការ​ផ្ដល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​អភិវឌ្ឍន៍​ដាំ​ដើម​កៅស៊ូ​នៅ ​ក្នុង​ខែត្រ​កំពង់ធំ នោះ គឺ​គណៈកម្មការ​ខែត្រ​សហការ​នឹង​ក្រសួង​កសិកម្ម បាន​ចុះ​ទៅ​សិក្សា​អំពី​ផល​ប៉ះពាល់​រួច​រាល់​ហើយ។

លោក អ៊ុត សំអន បាន​បញ្ជាក់​ថា ក្រុមហ៊ុន ស៊ី.អ.ស៊ី.ខេ ជា​ក្រុមហ៊ុន​វៀតណាម បាន​ទទួល​ផ្ទៃ​ដី​ប្រមាណ ១​ម៉ឺន​ហិកតារ ប៉ុន្តែ​ក្រោយ​មក​ឃើញ​ថា ប៉ះពាល់​ដល់​ព្រៃ​ឈើ​ព្រៃ​ឡង់​នេះ គឺ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​កាត់​មក​នៅ​ជាង ៦​ពាន់​ហិកតារ​វិញ។

ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​ការ​ផ្ដល់​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន​នេះ​ ដែរ រដ្ឋលេខាធិការ​ក្រសួង​កសិកម្ម លោក ច័ន្ទ តុងអ៊ីវ មិន​ធ្វើការ​អធិប្បាយ​ទេ ដោយ​លោក​បង្វែរ​ឲ្យ​សួរ​ទៅ​លោក អ៊ិត ណូឌី វិញ។

នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៥ ឧសភា វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​បាន​ព្យាយាម​ទាក់ទង​អនុ​រដ្ឋលេខាធិការ​ក្រសួង​កសិកម្ម លោក អ៊ិត ណូឌី ប៉ុន្តែ​មិន​ទាន់​អាច​ទាក់ទង​បាន​នៅ​ឡើយ។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ គេ​សង្កេត​ឃើញ​សហគមន៍​ជន​ជាតិ​ដើម​ភាគ​តិច និង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​បាន​មក​ដង្ហែ​ក្បួន​នៅ​ទីលាន​សេរីភាព​នោះ គឺ​ពួកគេ​បាន​ពាក់​អាវ​ពណ៌​បៃតង​នៅ​លើ​ផ្ទៃ​មុខ និង​ខ្នង គេ​បាន​គូរ​រួប​ស្លឹក​ឈើ និង​រូប​ដើម​ឈើ ដែល​ជា​សារ​មួយ​ផ្ញើ​ទៅ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ថា ពួកគេ​ត្រូវការ​ដើម​ឈើ​នៅ​គង់វង្ស ដើម្បី​ផ្ដល់​ប្រយោជន៍​ដល់​មនុស្ស ដូចជា​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​បរិស្ថាន​យូរ​អង្វែង សន្តិសុខ​ស្បៀង និង​ទឹក។

ព្រៃ​ឡង់​ក្រៅ​អំពី​ការ​ផ្ដល់​អនុផល​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក៏​ផ្ដល់​ប្រយោជន៍​ ដល់​មច្ឆា​ជាតិ​ផង​ដែរ ព្រៃ​ឡង់ គឺ​ជា​ទី​ជម្រាល​ដ៏​សំខាន់​ដែល​សម្រួល​ទឹក និង​កាក​សំណល់​ដែល​ហូរ​ចាក់​ចូល​ទៅ​បឹង​ទន្លេ​សាប និង​ជា​ទី​ជម្រក​ដ៏​សំខាន់​សម្រាប់​ត្រី​ពង។

ប្រធាន​សមាគម​ប្រជាធិបតេយ្យ​ឯករាជ្យ​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ លោក វ៉ន ពៅ បាន​លើក​ឡើង​ថា ការ​កាប់​ព្រៃ​ឡង់ ក្រៅ​ពី​ការ​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​ជីវភាព​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ ក៏​វា​ប៉ះពាល់​ដល់​បរិស្ថាន​កម្ពុជា​ដែរ ៖ «ឃើញ​ថា បរិស្ថាន​ស្រុក​ខ្មែរ​ប្រែប្រួល​យ៉ាង​ខ្លាំង ត្រូវ​ក្ដៅ គឺ​ក្ដៅ​ស្ទើរ​តែ​បែក​ក្បាល ពេល​ភ្លៀង​មាន​រន្ទះ​បាញ់ អ៊ីចឹង​យើង​ឃើញ​ថា បញ្ហា​គ្រោះ​ធម្មជាតិ​កំពុង​តែ​ញាំញី​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា»

តំណាងរាស្ត្រ​គណបក្ស សម រង្ស៊ី លោក ម៉ែន សុថាវរិន្រ្ទ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា លោក​នឹង​ធ្វើ​លិខិត​ទៅ​លោក​នាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ផ្ទាល់ ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​វិធានការ​ការពារ​ព្រៃ​ឡង់ ៖ «អា​រឿង​ដឹក​ឈើ​ហ្នឹង គឺ​ដឹក​រាល់​តែ​យប់ សុំ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ហ្នឹង​គិត​រឿង​ហ្នឹង​មែន​ទែន! ឥឡូវ​លែង​អារ​ឈើ​នៅ​ក្នុង​ក្រុមហ៊ុន ស៊ី.អ.ស៊ី.ខេ ទៀត​ហើយ គឺ​គេ​ដឹក​យក​ទៅ​អារ​នៅ​ខែត្រ​កំពង់ចាម ហើយ​គេ​យក​ទៅ​យួន»

ប្រជា​សហគមន៍​ដែល​មក​ទាំង ៤​ខែត្រ​នេះ បាន​ត្អូញត្អែរ​ក្នុង​ទឹក​មុខ​ស្រពោន​ថា ប្រសិន​បើ​ព្រៃ​ឡង់​ត្រូវ​ក្រុមហ៊ុន​នៅ​តែ​កាប់​បំផ្លាញ​បន្ត​ទៀត​នោះ វាសនា​របស់​ពួកគាត់​នៅ​តំបន់​ព្រៃ​ឡង់​នឹង​ប្រឈម​នឹង​ការ​លំបាក​ផ្នែក​ ជីវភាព​ជាង​ការ​រស់​នៅ​សព្វថ្ងៃ​ទៀត ៖ «ម្យ៉ាង​ទៀត​យើង​ខ្ញុំ​មក​ទី​នេះ គឺ​ចង់​ឲ្យ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​ហ្នឹង​គាត់​ទទួល​ស្គាល់​ព្រៃ​ឡង់ ដើម្បី​រស់​នៅ​បាន​ស្រួល​នៅ​តំបន់​នោះ ព្រោះ​តំបន់​ព្រៃ​ឡង់​ជា​តំបន់​ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច»

ឯកសារ​សិក្សា​អំពី​ព្រៃ​ឡង់​ដដែល​បាន​សរសេរ​ថា គិត​មក​ទល់​ឆ្នាំ​២០១០ កន្លង​ទៅ រដ្ឋាភិបាល​បាន​ផ្ដល់​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ឲ្យ​ទៅ​ក្រុមហ៊ុន​ ជិត ៣០​ក្រុមហ៊ុន នៅ​ក្នុង​តំបន់​ព្រៃ​ឡង់ ដែល​នៅ​ចំនួន ៤​ខែត្រ គឺ​ខែត្រ​ក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង កំពង់ធំ និង​ខែត្រ​ព្រះវិហារ។

ប្រភព​ចំណូល​ដ៏​សំខាន់​របស់​សហគមន៍​ព្រៃ​ឡង់ បាន​មក​ពី​ដើម​​ច្បោះ ពីព្រោះ​ថា ព្រៃ​ឡង់​មាន​ដើម​ជ័រ​ច្បោះ​ពី ៧០% ទៅ ៧៥% ដែល​សហគមន៍​ព្រៃ​ឡង់​អាស្រ័យ​ផល​សម្រាប់​អភិវឌ្ឍន៍​សេដ្ឋកិច្ច​គ្រួសារ​ គ្រប់​រដូវ​កាល។

គិត​ពី​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​១៩៩០ មក​ទល់​ពេល​នេះ​មាន​ដើម​ច្បោះ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ព្រៃ​ឡង់​មាន​ជាង ២០​ម៉ឺន​ដើម ដែល​ត្រូវ​បាន​ក្រុមហ៊ុន និង​អ្នក​មាន​អំណាច​កាប់​បំផ្លាញ៕

កម្ពុជា​បដិសេធ​ការ​ដក​កងទ័ព​ចេញ​ពី​តំបន់​ ព្រំដែន

ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2011-05-06

កម្ពុជា​បាន​បដិសេធ​ចំពោះ​ការ​ស្នើ​សុំ​របស់​ថៃ អំពី​ការ​ដកទ័ព​ចេញ​ពី​តំបន់​ព្រំដែន ដើម្បី​ទទួល​យក​អ្នក​សង្កេតការណ៍​ឥណ្ឌូណេស៊ី មក​ពិនិត្យ​មើល​អំពី​ស្ថានការណ៍​ជម្លោះ​ខ្មែរ-​ថៃ។

RFA/Hang Savyouth

ទាហាន​ខ្មែរ​ត្រៀម​ប្រយុទ្ធ​នៅ​តំបន់​ជិត​ ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ រូបថត​ថ្ងៃ​ទី​៩ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០១១

មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា បាន​ឲ្យ​ដឹង​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៦ ឧសភា ថា កម្ពុជា​មិន​ព្រម​ដក​កងទ័ព​ចេញ​ពី​ទឹក​ដី​របស់​ខ្លួន​នៅ​តំបន់​ប្រាសាទ​ ព្រះវិហារ​មុន​ពេល​អ្នក​សង្កេតការណ៍​ឥណ្ឌូណេស៊ី មក​កាន់​តំបន់​ព្រំដែន ដែល​ថៃ​អះអាង​ថា ជា​តំបន់​ជម្លោះ​នោះ​ទេ។

លោក ផៃ ស៊ីផាន មន្ត្រី​នាំ​ពាក្យ​នៃ​ទីស្ដីការ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា កងទ័ព​កម្ពុជា គឺ​ឈរ​ជើង​នៅ​លើ​ទឹក​ដី​របស់​ខ្លួន​នៅ​តាម​តំបន់​ព្រំដែន ដូច្នេះ​ថៃ​គ្មាន​ភារកិច្ច​ណា​មួយ​បង្គាប់​ឲ្យ​កម្ពុជា ដកទ័ព​ចេញ​ពី​តំបន់​ព្រំដែន​នោះ​ទេ ហើយ​អ្នក​សង្កេតការណ៍​ឥណ្ឌូណេស៊ី គ្រោង​នឹង​មក​តំបន់​ព្រំដែន​ដើម្បី​ត្រួត​ពិនិត្យ​បទ​ឈប់​បាញ់​នោះ​ជា​ ភារកិច្ច​របស់​ឥណ្ឌូណេស៊ី។

ការ​បដិសេធ​របស់​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​រដ្ឋាភិបាល​ខ្មែរ​នេះ នៅ​បន្ទាប់​ពី​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ លោក អាភីស៊ិត វេតឆាឈីវ៉ាក់ (Abhisit Vejjajiva) កាល​ពី​ថ្ងៃ​៥ ឧសភា បាន​ប្រកាស​ថា លោក​នឹង​មិន​ចុះ​ហត្ថលេខា​ទទួល​ស្គាល់​ឯកសារ​លក្ខខណ្ឌ​ប្រតិបត្តិ​ទេ ប្រសិន​បើ​កម្ពុជា មិន​ដក​កងទ័ព និង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្លួន​ចេញ​ពី​តំបន់​ដែល​ថៃ​អះ​អាង​ថា​ ជា​ជម្លោះ​ជា​មុន។

ដោយ​ឡែក​នៅ​រសៀល​ថ្ងៃ​ទី​៦ ឧសភា កាសែត​បាងកក ប៉ុស្តិ៍ (Bangkok Post) ថៃ បាន​ស្រង់​សម្ដី​លោក​ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការបរទេស​ខ្មែរ លោក ហោ ណាំហុង នៅ​ឯ​ទីក្រុង​ហ្សាកាតា (Jakarta) ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី នៅ​បន្ទាប់​ពី​លោក​បាន​ជួប​ប្រជុំ​បន្ទាន់​មួយ​រយៈ ៣០​នាទី​ជាមួយ​ប្រធាន​អាស៊ាន​លោក ម៉ាទី ណាតាឡេហ្គាវ៉ា (Marty Natalegawa) ថា កម្ពុជា​មិន​ព្រម​ដក​ទ័ព​ចេញ​ពី​ទឹក​ដី​របស់​ខ្លួន​នៅ​តំបន់​ព្រំដែន​នោះ​ ដែរ ដោយ​រង់ចាំ​រហូត​ដល់​ថៃ យល់​ព្រម​ទទួល​យក​លក្ខខណ្ឌ​របស់​ឥណ្ឌូណេស៊ី (TOR) ក្នុង​ការ​ដាក់​អ្នក​សង្កេតការណ៍​នៅ​តំបន់​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​នោះ។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា កាសែត​បាងកក ប៉ុស្តិ៍ បាន​ស្រង់​សម្ដី​របស់​ប្រធាន​អាស៊ាន លោក ម៉ាទី ណាតាឡេហ្គាវ៉ា បាន​ឲ្យ​ដឹង​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៦ ឧសភា បន្ទាប់​ពី​កិច្ច​ប្រជុំ​ពិសេស​សហ​រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​នៅ​ប្រទេស​ ឥណ្ឌូណេស៊ី ថា ភាគី​ថៃ​បាន​ទទួល​យក​អ្នក​សង្កេតការណ៍​ឥណ្ឌូណេស៊ី មក​ត្រួត​ពិនិត្យ​នៅ​តំបន់​ជម្លោះ​ហើយ ប៉ុន្តែ​លោក ម៉ាទី មិន​បាន​បញ្ជាក់​ច្បាស់​នៅ​ឡើយ​ថា តើ​ថៃ​យល់​ព្រម​ទទួល​អ្នក​សង្កេតការណ៍​នេះ​ទាំង​កម្ពុជា​មិន​ព្រម​ដក​ទ័ព​ ចេញ​ពី​តំបន់​ព្រំដែន ឬ​យ៉ាង​ណា​នោះ​ទេ?

លោក កាស៊ីត ភិរម្យ (Kasit Piromya) រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការបរទេស​ថៃ ក៏​បាន​បញ្ជាក់​យល់ព្រម​ទទួល​យក​លក្ខខណ្ឌ​ប្រតិបត្តិ​របស់​ឥណ្ឌូណេស៊ី ផង​ដែរ នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​ពិសេស​សហ​រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស ដែល​គេ​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ទីក្រុង​ហ្សាកាតា នៅ​មុន​ពេល​បើក​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន​នោះ។

គណៈកម្មាធិការ​អចិន្ត្រៃយ៍​នៃ​គណបក្ស​នយោបាយ​នៅ​អាស៊ី (ICAPP) ជា​អង្គការ​តំណាង​ឲ្យ​គណបក្ស​ភាគ​ច្រើន​នៃ​គណបក្ស​កាន់​អំណាច គណបក្ស​ប្រឆាំង និង​គណបក្ស​ឯករាជ្យ បាន​ចេញ​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​មួយ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៥ ឧសភា បន្ទាប់​ពី​បើក​កិច្ច​ប្រជុំ​នៅ​ទីក្រុង​កូឡាឡាំពួរ ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី ដោយ​អំពាវនាវ​ឲ្យ​កម្ពុជា-​ថៃ  គោរព​នូវ​សន្ធិសញ្ញា​អន្តរជាតិ និង​កតិកា​សញ្ញា​នានា​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ច្បាប់​អន្តរជាតិ និង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ហើយ​បញ្ឈប់​ស្ថានការណ៍​ដ៏​គ្រោះថ្នាក់ គឺ​វាយ​ប្រហារ​គ្នា​រវាង​កងទ័ព​ទាំង​ពីរ និង​ត្រូវ​ជួយ​ធានា​ឲ្យ​មាន​ភាព​ប្រក្រតី​ឡើង​វិញ​នៅ​តាម​ព្រំដែន​កម្ពុជា-​ ថៃ៕

ឥណទាន​តម្លៃ​ការ​ប្រាក់​ទាប​ជួយ​កសិករ​នៅ​ប៉ៃលិន

ដោយ សួន សុផល មុន្នី
2011-05-06

មាន​សហគមន៍​ចំនួន ៣៤ ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង ដើម្បី​ជួយ​ដល់​កសិករ​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​លើ​វិស័យ​កសិកម្ម​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត ​ប៉ៃលិន។

សហគមន៍​អភិវឌ្ឍន៍​កសិកម្ម​ចំនួន ៣៤ ត្រូវ​បាន​គេ​បង្កើត​ឡើង​តាំង​ពី​ឆ្នាំ ២០០៦ ហើយ​បច្ចុប្បន្ន សហគមន៍​ទាំង​នោះ កំពុង​ធ្វើ​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​សកម្មភាព​លើ​អាជីវកម្ម ដែល​បាន​គ្រោង​ទុក ដូចជា ការ​ផ្ដល់​ឥណទាន​សាច់​ប្រាក់​ទៅ​ឲ្យ​សមាជិក​របស់​ខ្លួន ក្នុង​តម្លៃ​ការ​ប្រាក់​ទាប ដើម្បី​ឲ្យ​កសិករ​ដែល​ជា​សមាជិក​របស់​ខ្លួន​ទាំង​នោះ ធ្វើ​ជា​ដើម​ទុន​ប្រើ​ប្រាស់​ក្នុង​ការ​ដាំ​ដំណាំ​ផ្សេងៗ។

ប្រធាន​មន្ទីរ​កសិកម្ម ខេត្ត​ប៉ៃលិន លោក ផាន់ ពេជ្រ មាន​ប្រសាសន៍​ថា ក្នុង​ខេត្ត​ប៉ៃលិន មាន​សហគមន៍​ចំនួន ៣៤ កំពុង​ធ្វើ​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការណ៍ សកម្ម​ភាព​លើ​អាជីវកម្ម ដែល​បាន​គ្រោង​ទុក ។ សហគមន៍​នីមួយៗ បាន​ផ្ដល់​ឥណទាន​សាច់​ប្រាក់ បណ្ដាក់​ពូជ ឥណទាន​ពូជ ទៅ​ឲ្យ​សមាជិក​របស់​ខ្លួន និង​មាន​ការ​ទទួល​ប្រាក់​បញ្ញើ​ផ្សេងៗ ពី​សមាជិក​ដែល​យក​ទៅ​ផ្ញើ​ក្នុង​សហគមន៍។

លោក ផាន់ ពេជ្រ ៖ «នៅ​ក្នុង​យុទ្ធសាស្ត្រ​របស់​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ លើក​ឡើង​ថា ដើម្បី​ឲ្យ​វិស័យ​កសិកម្ម​ទៅ​ជា​កម្លាំង​ផលិតកម្ម លុះត្រា​មាន​ការ​ចងក្រង​ប្រជា​កសិករ​ទាំង​នោះ ឲ្យ​ទៅ​ជា​សហគមន៍​ធំៗ ដើម្បី​បំពេញ​តម្រូវ​ការ​របស់​ផែន​ការ​របស់​រដ្ឋាភិបាល និង​ក្រុមហ៊ុន​ផ្សេងៗ ដែល​ចង់​បាន»។

ការ​ចង​ក្រង​បង្កើត​សហគមន៍ គឺ​ដើម្បី​ឲ្យ​ប្រជា​កសិករ​មាន​សាមគ្គី​គ្នា ចេះ​ជួយ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក ប្រឹង​ដោយ​ខ្លួន​ឯង និង​ថែ​រក្សា​តម្លៃ​ទីផ្សារ​លើ​ផល​ដំណាំ​កសិកម្ម។ លោក ផាន់ ពេជ្រ បន្ត​ថា ក្រោយ​ពី​ការ​បង្កើត​សហគមន៍​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ប៉ៃលិន មាន​ការ​រីករាយ​សប្បាយ​ចិត្ត ដោយសារ​ពួក​គាត់​ អាច​ប្រើប្រាស់​ឥណទាន​សាច់​ប្រាក់​របស់​សហគមន៍។

លោក ផាន់ ពេជ្រ ៖ «ក្នុង​រយៈ​ពេល​ជាង​មួយ​ឆ្នាំ​នេះ សហគមន៍​ខ្លះ​កើន​ថវិកា​ពី ២៥% ទៅ ៥០%។ ថវិកា​ដែល​កើន​ឡើង​នេះ និង​ត្រូវ​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​ការ​ប្រកប​អាជីវកម្ម​ក្នុង​ការ​ផ្ដល់​ឥណទាន​ទៅ​ ឲ្យ​កសិករ​ជា​សមាជិក »។

ប្រធាន​សហគមន៍​អភិវឌ្ឍន៍​កសិកម្ម​ទួល​ល្វា​សាមគ្គី​អមតៈ លោក ទិន សុភក្តិ មាន​ប្រសាសន៍​ថា ក្រោយ​ពី​ការ​បង្កើត​សហគមន៍ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី ២៦ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ ២០០៩ សមាជិក​ក្នុង​សហគមន៍​មាន​ការ​កើន​ឡើង​ពី ៣០៥ នាក់​ទៅ ១០១ នាក់។

លោក​បន្ត​ថា សហគមន៍​លោក​បាន​ផ្ដល់​ឥណទាន​សាច់​ប្រាក់​ទៅ​សមាជិក​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​ ម្នាក់ៗ ចំនួន ៧០ ម៉ឺន​រៀល ដើម្បី​យក​ទៅ​ប្រើប្រាស់​លើ​វិស័យ​កសិកម្ម ហើយ​សហគមន៍​មាន​ការ​ដក​ការ​ប្រាក់​តែ​ចំនួន ២% ប៉ុណ្ណោះ។

លោក ស្រី ជឹម យួម អាយុ ៣៤ ឆ្នាំ ជា​សមាជិក​សហគមន៍​អភិវឌ្ឍន៍​កសិកម្ម​ទួល​ល្វា​សាមគ្គី​អមតៈ បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ឥណទាន​សាច់​ប្រាក់​របស់​សហគមន៍ គឺ​បាន​ជួយ​ដល់​ក្រុម​គ្រួសារ​លោក​ស្រី​បាន​មួយ​កម្រិត​លើ​ការ​ដាំ​ដុះ​ផល​ ដំណាំ​ផ្សេងៗ។

ចំណែក​ឯ​លោក ឃុន ធឿន ប្រធាន​សហគមន៍​អភិវឌ្ឍន៍​កសិកម្ម​ចម្រុះ​ស្ទឹង​កាច់​ជឿន​លឿន មាន​ប្រសាសន៍​ថា បច្ចុប្បន្ន​សហគមន៍​លោក​ស្រី​មាន​សមាជិក​ចំនួន ៣២៥ នាក់។ សហគមន៍​អភិវឌ្ឍន៍​កសិកម្ម​ចម្រុះ​ស្ទឹង​កាច់​ជឿន​លឿន បាន​ផ្ដល់​ឥណទាន​សាច់​ប្រាក់ និង​បណ្ដាក់​ពូជ​ពោត​ទៅ​ឲ្យ​សមាជិក​របស់​ខ្លួន​ជា​រៀង​រាល់​រដូវ​ដាំដុះ។

ផ្ទៃ​ដី​កសិកម្ម​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ប៉ៃលិន មាន​ចំនួន ៤ ម៉ឺន ៩០០០ ហិកតារ​ក្នុង​នោះ​មាន​ដី​ស្រែ​ទំហំ ១ ម៉ឺន ១៥០០ ហិកតារ និង​ដី​ចម្ការ​ទំហំ ៣ ម៉ឺន ៧៥០០ ហិកតារ។

ប្រធាន​មន្ទីរ​កសិកម្ម​ខេត្ត​ប៉ៃលិន លោក ផាន់ ពេជ្រ មាន​ប្រសាសន៍​ថា ក្នុង​ចំណោម​សហគមន៍​ចំនួន ៣៤ ដែល​បាន​បង្កើត​ឡើង គឺ​មាន​សមាជិក​សរុប​ប្រមាណ​ជាង ១ ពាន់​គ្រួសារ​ប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែក​ឯ​ ប្រជា​កសិករ​ជា​ច្រើន​គ្រួសារ​ទៀត នៅ​មិន​ចូលរួម​នៅ​ឡើយ។

មន្ត្រី​នៃ​មន្ទីរ​កសិកម្ម​ខេត្ត​ប៉ៃលិន​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា រដ្ឋាភិបាល​ក៏​ដូច​ជា​ក្រសួង​កសិកម្ម​ដែរ មាន​ផែន​ការ​យុទ្ធសាស្ត្រ បង្កើន​សមត្ថភាព ធនធាន​មនុស្ស ដល់​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​សហគមន៍​ទាំង​នោះ​ថែម​ទៀត ដូច​ជា ការ​បង្រៀន​បច្ចេកទេស​កសិកម្ម​ដល់​កសិករ ផ្ដល់​ពូជ​មាន​គុណភាព​ខ្ពស់ និង​ការ​រក​ទីផ្សារ​សម្រាប់​ផល​កសិកម្ម៕

ថៃ​ព្រម​ទទួល​យក​លក្ខខណ្ឌ​ដាក់​អ្នក​សង្កេត​ ការណ៍​ឥណ្ឌូណេស៊ី​

ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2011-05-06

មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា បាន​ឲ្យ​ដឹង​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ៦ ខែ​ឧសភា​ថា កម្ពុជា​មិន​ព្រម​ដក​កងទ័ព​ចេញ​ពី​ទឹក​ដី​របស់​ខ្លួន នៅ​តំបន់​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​មុន​ពេល​អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​ឥណ្ឌូណេស៊ី​មក​កាន់​ តំបន់​ព្រំដែន ដែល​ថៃ​អះអាង​ថា ជា​តំបន់​ជម្លោះ នោះ​ទេ។

លោក ផៃ ស៊ីផាន មន្ត្រី​នាំ ពាក្យ​នៃ​ទីស្ដីការ​គណៈរដ្ឋ​មន្ត្រី មាន​ប្រសាសន៍​ថា កងទ័ព​កម្ពុជា គឺ​ឈរ​ជើង​នៅ​លើ​ទឹក​ដី​របស់​ខ្លួន​នៅ​តាម​តំបន់​ព្រំដែន។ ដូច្នេះ​ថៃ​គ្មាន​ភារកិច្ច​ណា​មួយ​បង្គាប់​ឲ្យ​កម្ពុជា​ដក​ទ័ព​ចេញ​ពី​តំបន់ ​ព្រំដែន​នោះ​ទេ ហើយ​អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​ឥណ្ឌូណេស៊ី​គ្រោង​នឹង​មក​តំបន់​ព្រំដែន ដើម្បី​ត្រួត​ពិនិត្យ​បទ​ឈប់​បាញ់​នោះ ជា​ភារកិច្ច​របស់​ឥណ្ឌូណេស៊ី។

ការ​បដិសេធ​របស់​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​រដ្ឋាភិបាល​ខ្មែរ​នេះ នៅ​បន្ទាប់​ពី​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ លោក អាភីស៊ិត វ៉ាតឆាឈីវ៉ាក់ (Abhisit Vejjajiva) កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី ៥ ខែ​ឧសភា បាន​ប្រកាស​ថា លោក​នឹង​មិន​ចុះ​ហត្ថលេខា​ទទួល​ស្គាល់​ឯកសារ​លក្ខណ​ប្រតិបត្តិ​ទេ ប្រសិន​បើ​កម្ពុជា​មិន​ដក​កងទ័ព និង​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្លួន​ចេញ​ពី​តំបន់ ដែល​ថៃ​អះអាង​ថា ជា​ជម្លោះ​ជា​មុន​សិន។

ដោយ​ឡែក នៅ​រសៀល​ថ្ងៃ​ទី ៦ ខែ​ឧសភា កាសែត​បាងកក​ប៉ុស្តិ៍​ថៃ បាន​ស្រង់​សម្ដី​លោក​ឧបនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី និង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បរទេស​ខ្មែរ លោក ហោ ណាំហុង នៅ​ឯ​ទីក្រុង ហ្សាការតា (Jakarta) ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី បន្ទាប់​ពី​លោក​បាន​ជួប​ប្រជុំ​បន្ទាន់​មួយ​រយៈ ៣០ នាទី ជា​មួយ​ប្រធាន​អាស៊ាន លោក ម៉ាទី ណាតាឡេហ្គាវ៉ា (Marty Natalegawa) ថា កម្ពុជា​មិន​ព្រម​ដក​ទ័ព​ចេញ​ពី​ទឹកដី​របស់​ខ្លួន​នៅ​តំបន់​ព្រំដែន​នោះ​ដែរ ដោយ​រង់ចាំ​រហួត​ដល់​ថៃ​យល់​ព្រម​ទទួល​យក​លក្ខខណ្ឌ (Term of Reference) របស់​ឥណ្ឌូណេស៊ី ក្នុង​ការ​ដាក់​អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​នៅ​តំបន់​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​នោះ។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក្ដី កាសែត​បាងកក​ប៉ុស្តិ៍ នៅ​ថ្ងៃ​ទី ៦ ឧសភា បាន​ស្រង់​សម្ដី​របស់​ប្រធាន​អាស៊ាន លោក ម៉ាទី ណាតា​ឡេហ្គាវ៉ា បាន​ឲ្យ​ដឹង​បន្ទាប់​ពី​កិច្ច​ប្រជុំ​ពិសេស​ថ្នាក់​រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​បរទេស​ នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ថា ភាគី​ថៃ​បាន​ទទួល​យក​អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​ឥណ្ឌូណេស៊ី មក​ត្រួត​ពិនិត្យ​នៅ​តំបន់​ជម្លោះ​ហើយ។ ប៉ុន្តែ លោក ម៉ាទី មិន​បាន​បញ្ជាក់​ច្បាស់​នៅ​ឡើយ​ទេ ថា​តើ​ថៃ​យល់​ព្រម​ទទួល​អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​នេះ ទាំង​កម្ពុជា​មិន​ព្រម​ដក​ទ័ព​ចេញ​ពី​តំបន់​ព្រំដែន ឬ​យ៉ាង​ណា​នោះ​ទេ។

រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បរទេស​ថៃ លោក កាស៊ិត ភិរម្យ ក៏​បាន​បញ្ជាក់​យល់​ព្រម​ទទួល​យក​លក្ខខណ្ឌ​ប្រតិបត្តិ​របស់​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ផង​ ដែរ នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​ពិសេស​រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​បទេស ដែល​គេ​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ទីក្រុង ហ្សាការតា នៅ​មុន​ពេល​បើក​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន​នោះ៕

រដ្ឋាភិបាល​មាន​វិធានការ​ទប់​ស្កាត់ ភាព​រហោស្ថាន និង​ឱន​ភាព​ដី

កិច្ច​ប្រជុំ​សកម្មភាព​ជាតិ ដើម្បី​ទប់​ស្កាត់​ភាព​រហោស្ថាន និង​ឱនភាព​ដី ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា បាន​បង្ហាញ​ថា ផ្ទៃ​ដី​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា មិន​មាន​ភាព​រហោស្ថាន​នៅ​ឡើយ​ទេ ប៉ុន្តែ បាន​រង​នូវ​ឱនភាព​ដី​ប្រមាណ ៤៤%។

មន្ត្រី​បរិស្ថាន មន្ត្រី​កសិកម្ម និង​មន្ត្រី​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល បាន​បង្ហាញ​ថា ការ​រេចរឹល​ព្រៃឈើ ដី​ខ្សោះ​ជីរ​ជាតិ ឬ​ហៅ​ថា ឱនភាព​ដី នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា អាច​ប៉ះពាល់​ផលិត​ភាព​ទាញ​យក​ផល​ពី​ដី​នៃ​ដំណាំ​កសិកម្ម ដែល​នឹង​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ជីវភាព​រស់​នៅ​របស់​ពលរដ្ឋ។

ប្រធាន​គម្រោង​គ្រប់គ្រង​បរិស្ថាន និង​ថាមពល​នៃ​អង្គការ​អភិវឌ្ឍន៍​សហប្រជាជាតិ ហៅ​កាត់​ថា យូ.អិន.ឌី.ភី (UNDP) លោក ឡាយ ឃីម មាន​ប្រសាសន៍​ថា ដី​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា មិន​ទាន់​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ដី​រហោស្ថាន​នៅ​ឡើយ​ទេ តែ​ដី​នោះ​ប្រមាណ ៤៤% រង​នូវ​ភាព​ងាយ​រង​គ្រោះ ចំពោះ​ឱនភាព​ដី និង​ភាព​រេចរឹល​បន្ថែម​ទៀត។

លោក​ថា ភាព​រេចរឹល​ទាំង​នេះ​បណ្ដាល​មក​ពី​កត្តា​មនុស្ស​ផង​និង​កត្តា​ប្រែប្រួល​នៃ​ អាកាស​ធាតុ​ផង «ពី​ព្រោះ​មនុស្ស​ជា​អ្នក​សម្រេច​ចិត្ត។ មនុស្ស​ជា​អ្នក​ធ្វើ​សកម្មភាព ដូច​ជា ការ​កាប់​ព្រៃ​ឈើ​នៅ​ក្នុង​ទី​ខ្ពស់ នៅ​តំបន់​ទី​ជម្រាល​នៅ​តំបន់​ខ្ពង់​រាប វា​មាន​ឥទ្ធិពល​មួយ​ចំនួន ជះ​ទៅ​លើ​ការ​រេចរឹល​នៃ​ផ្ទៃ​ដី ការ​ហូរ​ច្រោះ​នៃ​ផ្ទៃ​ដី​មក​តំបន់​ខ្ពង់​រាប»។

ប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​សហប្រតិបត្តិការ​អន្តរជាតិ និង​ជា​នាយក​គ្រប់គ្រង​ថ្នាក់​ជាតិ​នៃ​គម្រោង​ពង្រឹង​សមត្ថភាព និង​ធានា​ការ​គ្រប់គ្រង​ដី​ធ្លី​ដ៏​ចិរភាព​នៅ​កម្ពុជា លោក មាស ពិសិទ្ធ មាន​ប្រសាសន៍​នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​ទី ៦ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ ២០១១ ថា ដោយ​សារ​តែ​ប្រទេស​កម្ពុជា​មាន​បញ្ហា​ឱនភាព​ដី ដូច្នេះ​កម្មវិធី​សកម្មភាព​ជាតិ បាន​ផ្ដោត​ទៅ​លើ​ការ​ដោះ​ស្រាយ​ឱនភាព​ដី​វិញ។ វិធី​ដោះស្រាយ​នោះ​មាន ២ គឺ​​ការ​ស្ដារ​គុណភាព​ដី​កសិកម្ម មាន​ន័យ​ថា​បង្កើន​គុណភាព​ដី​កសិកម្ម ផែន​ការ​ទី ២ គឺ​ការ​ស្ដារ​គម្រប​ព្រៃ​ឈើ​របស់​យើង​ឡើង​វិញ។

ទី​ប្រឹក្សា​អម​ទីស្ដីការ​ក្រសួង​កសិកម្ម រុក្ខា​ប្រមាញ់ និង​នេសាទ លោក គុំ សារ៉ូន មាន​ប្រសាសន៍​ថា ផ្ទៃ​ដី​ព្រៃ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ​អស់ ៣ លាន​ហិកតារ ទើប​រដ្ឋាភិបាល​សម្រេច​ផ្ដល់​ដី​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ជា​ច្រើន​វិនិយោគ ដើម្បី​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ទាំង​នោះ ស្ដារ​គុណភាព​ដី និង​ស្ដារ​គម្រប​ព្រៃ​ឈើ​ឡើង​វិញ។ ប៉ុន្តែ​ក្រុមហ៊ុន​ទាំង​នោះ​បាន​ឈូស​ឆាយ​ដី​អស់​ច្រើន​ម៉ឺន​ហិកតារ ហើយ​ដាំ​ដំណាំ​កសិឧស្សាហកម្ម ដែល​ដាំ​ដុះ​មិន​បាន​ពាក់​កណ្ដាល​ដី​ឈូស​ឆាយ​នោះ​ឡើយ ដែល​ជា​ហេតុ​នាំ​ឲ្យ​ដី​រង​នូវ​ភាព​ហូរ​ច្រោះ។

ជា​មួយ​គ្នា​នេះ ការ​ធ្វើ​កសិកម្ម​បែប​ពនេចរ​លើ​ដី​ជម្រាល នាំ​ឲ្យ​ផ្ទៃ​ដី​ខូច​ខាត​អស់ ៣៤ ម៉ឺន ៩ ពាន់ ៦០០ ហិកតារ (៣៤៩,៦០០ ហិកតារ)។ ការ​ទន្ទ្រាន​យក​ដី​ព្រៃ​យក​ជា​ឯកជន​អស់ ៣០ ម៉ឺន​ហិកតារ។ ក្រៅ​ពី​ព្រៃឈើ​ក៏​មាន​ការ​បំផ្លាញ​ព្រៃ​លិច​ទឹក​ដែរ។ គេ​យក​តំបន់​ព្រៃ​លិច​ទឹក​ជា​សំបុក​ពង​កូន ទៅ​ធ្វើ​ប្រឡាយ​ទំនប់ និង​សិប្បកម្ម​ផ្សេងៗ នាំ​ឲ្យ​ព្រៃ​លិច​ទឹក បាត់បង់​អស់ ៥១ ម៉ឺន ៨ ពាន់​ហិកតារ។

លោក គុំ សារ៉ូន បន្ត​​ថា នៅ​ឆ្នាំ ២០០៨ ឱនភាព​ដី មាន​ចំនួន ៧ លាន ៧៩ ម៉ឺន ៦ ពាន់​ហិកតារ។ ក្រសួង​កសិកម្ម​កំពុង​រៀបចំ​កម្មវិធី​ជាតិ​ធំ ២ គឺ​គម្រោង​បង្កើន​គម្រប​ព្រៃ​ឈើ​ឡើង​វិញ និង​គម្រោង​កែប្រែ​គុណភាព​ដី ដែល​នឹង​ដាក់​ឆ្លង​សុំ​ការ​អនុមតិ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា នា​ពេល​ដ៏​ខ្លី​ខាង​មុខ​នេះ៕