ត្មាត​ភ្លើង Red-Headed Vulture (Aegypius calvus)

ឈ្មោះភាសាខ្មែរ៖ ត្មាតភ្លើង

ឈ្មោះអង់គ្លេស៖ Red-Headed Vulture

ឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រ៖ Aegypius calvus

ត្មាតភ្លើង Red Headed Vulture

ត្មាតភ្លើងគឺជាប្រភេទស្លាបមួយប្រភេទដែលស៊ីសាច់ឆៅជាចំណី ។ ចំនួនដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់នៅទូទាំងពិភពលោកនៃសត្វត្មាតដែលរងគ្រោះបំផុតទាំងបីប្រភេទគឺនៅតែមាននៅឡើយក្នុងភាគពាយព្យ និងភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជានោះគឺ៖ ត្មាតភ្លើង Red-headed Vulture (Aegypius calvus), សត្វត្មាតប្រផេះ White-rumped Vulture (Gyps bengalensis), និង ត្មាតត្នោត Slender-billed Vulture (Gyps tenuirostris). ប្រភេទទាំងនេះបានទទួលរងនូវការធ្លាក់ចុះគួរឲ្យបារម្ភក្នុងកម្រិត 95-99% នៅលើអនុទ្វីបឥណ្ឌៀ ដោយសារតែពុលថ្នាំ ដាយខ្លូហ្វ៊ីណែក Diclofenac ដែលគេប្រើលើសត្វគោក្របីក្នុងរោគសន្លាក់ ហើយមានផ្ទុកលើសាកសពសត្វ ។ ប៉ុន្តែថ្នាំនេះមិនត្រូវបានគេប្រើនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទេ ប៉ុន្តែចំនួនរបស់វាក៏បានថយចុះនៅទីនោះដែរ ប្រហែលដោយសារតែខ្វះចំណី ដែលបង្កដោយការថមថយចំនួនសត្វមានក្រញាំ (គោ, ក្របី, សេះ, រមាំង ។ល។) ។ ចំនួនដែលនៅសេសសល់នោះគឺនៅតិចតួចណាស់, ដែលមានចំនួនត្រឹមតែពីរបីរយទីទៃពីគ្នាប៉ុណ្ណោះ ។ ចំនួនត្មាតក្រាបពងក្នុងប្រទេសកម្ពុជាត្រូវបានឧបត្ថម្ភដោយការកាប់គោក្របីស្រុក តាមរយៈការរួមអង្កេតពីអង្គការ WWF (World Wildlife Fund), WCS (Wildlife Conservation Society) និង BirdLife International ។ ដោយសារតែគ្មានថ្នាំ ដាយខ្លូហ៊្វីណែក ចំនួនត្មាតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍មានសារសំខាន់បំផុតសម្រាប់ការរស់រាននៃជំពូកត្មាតទាំងបីនេះក្នុងទូទាំងសកលលោក ។

ត្មាតភ្លើងមានទំហំមិនខុសពីក្ងានប៉ុន្មានទេប្រភេទសត្វនេះបច្ចុប្បន្នអាចទៅមើលបាននៅខែត្រស្ទឹងត្រែង ក្នុងស្រុកសៀមប៉ាង និងនៅខែត្រព្រះវិហារ ក្នុងស្រុកឆែប ឋិតក្នុងសហគមន៍ព្រៃការពារ ដងផ្លិត ដែលមានចម្ងាយប្រមាណ ១០០គ.ម ពីត្បែងមានជ័យ ខែត្រព្រះវិហារ ។

សតវទទា

ឈ្មោះភាសាខ្មែរ៖ សត្វទទា

ឈ្មោះភាសាអង់គ្លេស៖ Chinese Francolin

ឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រ៖ Francolinus pintadeanus

ភិនភាគ៖ ទំហំពី ៣០.៥-៣៣.៥ស.ម ។ ឈ្មោល៖ មានសម្បុរក្រមៅលាយនឹងអុជនិងអង្កត់ពណ៌សលាយលឿងស្រាល, អង្កត់លើចុងខ្នងនិងគម្របកន្ទុយខាងលើមានពណ៌ប្រផេះលាយស, គម្របត្រចៀកពណ៌ស ហ៊ុមព័ទ្ធដោយពណ៌សខ្មៅនៅលើក ។ ចំហៀងបន្ទូលក្បាលពណ៌ច្រែះចាស់ (Rufous), គម្របគល់ស្លាបពណ៌ច្រែះស្រអាប់ (Chestnut) ។ ញី៖ មានសម្បុរត្នោតចាស់, ក្រឡាក្បាលមានពណ៌ស្រអាប់ជាងហើយមិនសូវមានពណ៌ខ្មៅលើបន្ទូលក្បាលទេ ។

ជំទង់៖ សម្បុរស្រអាប់ជាងញី និងមានពណ៌ច្រែះចាស់តិចលើចំហៀងក្បាល, ផ្នែកខាងលើមានសម្បុរត្រសក់ស្រាល, កញ្ចឹងកមានរបាច្រើនជាងអុជ, ឆ្នូតភ្នែកនិងឆ្នូតចង្កាស្ទើរតែគ្មាន ហើយនៅចុងវាប្រែជាអុជវិញ ។ សំឡេង៖ ឈ្មោលយំឮរន្ថើនជា តុក កាតត ក្ដតា យំយ៉ាងនេះបន្ទាប់ពី១នាទីក្រោយជានិច្ច ។ ជម្រក៖ ព្រៃរបោះ, វាលស្មៅ រហូតដល់ ១.៨០០ម. ។

របាយ៖ រស់នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា, ចិនភាគខាងត្បូង, នាំមកបង្កាត់នៅហ្វីលីពីន និង Mauritius ។

អាស៊ីអាគ្នេយ៍៖ រស់នៅទូទាំងតំបន់ដោយសាមញ្ញ (វៀរលែង៖ តំបន់ឆ្នេរភូមានិងថៃ, ថៃខាងត្បូង, ជ្រោយម៉ាឡាយូ, និងសិង្ហបុរី) ។

បន្តពូជ៖ ពីខែមីនា-កញ្ញា, សម្បុក៖ ស្នាមកកាយលើដី, ស៊ុត៖ ៣-៧ និងមានសម្បុរទឹកដោះគោ ឬពណ៌កាហ្វេស្រាល, ទំហំជាមធ្យមភាគ ៣៥.៣-២៨.៧ ម.ម ។

ទទាទ្រូងលឿង

ទទាទ្រូងលឿង

Orange-Necked Partridge:

Arborophila davidi

 សត្វទទាទ្រូងលើងគឺជាសត្វសំខាន់នៃខែត្រមណ្ឌលគិរី ដោយគ្មានផ្នែកណាផ្សេងនៃប្រទេសកម្ពុជាអាចរកឃើញសត្វមួយនេះទេ ។ សត្វនេះសណ្ឋានប្រហាក់ប្រហែលគ្នានឹងមាន់ព្រៃដែរ ហើយការរកស៊ីរបស់វាក៏ដូចគ្នាដែរ ។ វារកស៊ីសត្វល្អិតនៅលើដីដូចជាស្រមោច កណ្ដៀរ ។ល។  តែវាដេកលើដើមឈើដូចមាន់ដែរ ។ សត្វនេះត្រូវបានក្រុមស្រាវជ្រាវរកឃើញនៅមណ្ឌលគិរីក្នុងស្រុកកែវសីមាកាលពីឆ្នាំ២០០២ ហើយក៏បាត់ដំណឹងសូន្យដោយសារការប្រែប្រួលលើទីជម្រកនិងការរំខានពីមនុស្ស ។ រហូតមកដល់ខែមករា ឆ្នាំ២០១២ ទើបបានក្រុមស្រាវជ្រាវនៃ មជ្ឈមណ្ឌល សំ វាសនា ដើម្បីការអភិរក្សសត្វព្រៃ កំណត់ទីតាំងសារជាថ្មីនៅក្នុងភូមិសាស្ត្រដដែលនេះ ហើយមានមនុស្សដែលមានសំណាងបានឃើញវាមិនច្រើនជាង ១០ នាក់ទេ (ក្នុងនោះគ្មានរូបខ្ញុំទេ )។ មូលហេតុដែលបណ្ដាលឲ្យខ្ញុំដាក់ប្រកាសនេះ គឺព្រោះចង់ឲ្យជនរួមជាតិយើងបានយល់ដឹងពីសម្បត្តិធម្មជាតិខ្មែរ និងរួមគ្នាការពារការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ដែលវាបង្កការប៉ះពាល់ខ្លាំងទាំងទៅលើជម្រកសត្វព្រៃ និងការកើនឡើងកម្ដៅផែនដីដែលបង្កដោយកាបោនឌីអុកស៊ីត ។ រួមគ្នាការពារសម្បត្តិធម្មជាតិយើងដោយប្រឆាំងលើការជួញដូរព្រៃឈើ និងការជួញដូរសត្វព្រៃ ។ ប្រសិនជាអ្នកមិនទិញ អ្នកកាប់និងបរបាញ់ក៏នឹងផុតរលត់ដែរ ។ សាច់ព្រៃវាមិនឆ្ងាញ់អីជាងសាច់គោ មាន់ ទាក្នុងស្រុកយើងទេ ។ តទៅនេះជាការអធិប្បាយខ្លះនៃការធ្វើអត្តសញ្ញាណកម្មសត្វប្រភេទនេះ ៖

ការអង្កេត៖ ទំហំ ២៧ស.ម ។ មានតែមួយប្រភេទ ។ សត្វពេញវ័យ៖ ដូចគ្នានឹង Bar-backed Partridge តែមានឆ្នូតដិតខ្មៅធំជាងកាត់ភ្នែក បន្តតាមចំហៀងកចុះមកកខាងមុខ (បង្កើតជាសំរងក), ផ្នែកផ្សេងទៀតនៃកមានពណ៌ទឹកក្រូចនិងសសៃខ្មៅៗចុះមកកញ្ចឹងក, ឆ្នូតចិញ្ចើមសធំក្រាស់ជាងនៅខាងក្រោយភ្នែក (ចំហៀងកខាងមុខរៀងប្រផេះ), ភាគច្រើនមានប្រផេះនៅលើទ្រូងនិងដើមពោះ ព្រមទាំងចំហៀងខ្លួនមានពណ៌ខ្មៅនិងអង្កត់ពណ៌ស ។ សត្វជំទង់៖ មិនទាន់មានកត់ត្រា ។ សំឡេង៖ សំឡេងការពារទីតាំងគឺមានជាស៊េរីពីទាបទៅខ្ពស់ឮ ព្រូៗៗ ហើយប្ដូរទៅជារន្ថើនជាប់គ្នា និងមានសូរខ្លាំង, និងប្ដូរទៅជាសូរកម្សត់ ភ្វីៗៗ រហូតដល់ ៧០ដង (មានរយៈពេលរហូតដល់ ២៣វិ.) ជួនកាលក៏មានជា វី វូ ដែរ ។ ទីជម្រក៖ ព្រៃស្រោងបៃតងជានិច្ច, ព្រៃពាក់កណ្ដាលស្រោង, ព្រៃឫស្សី, ព្រៃដុះលើកទីពីរ ។ រយៈកម្ពស់៖ ១៤០-៦០០ម. ។ របាយ៖ ដោយតំបន់ ។ រស់នៅពីមិនសូវសម្បូណ៌រហូតដល់សាមញ្ញនៅតំបន់ព្រំប្រទល់ភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជារហូតដល់ភាគឦសាននៃកូសាំងស៊ីន ។ បន្តពូជ៖ គ្មានឯកសារ ។

សត្វស្លាប​ថ្មី​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១២ សម្រាប់​កម្ពុជា

កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១២ កន្លងទៅនេះ មានក្រុមអ្នកទស្សនាសត្វស្លាបមួយក្រុមមកពីប្រទេសថៃ និងមានអ្នកអង្កេតសត្វស្លាបម្នាក់ពីមជ្ឈមណ្ឌល សំ វាសនា ដើម្បីការអភិរក្សសត្វព្រៃ បានប្រទះឃើញសត្វស្លាបមួយប្រភេទឋិតក្នុងអម្បូរ “ក្រលីងក្រឡូង” នៅក្នុងតំបន់ការពារ អាង ត្រពាំងថ្ម ឋិតក្នុងខែត្របន្ទាយមានជ័យ ដែលសត្វនេះមិនដែលមានហើយក៏មិនទាន់មានឈ្មោះជាភាសាខ្មែរនៅឡើយដែរ ។ សត្វនេះ មានឈ្មោះជាភាសាអង់គ្លេសថា Rosy Starling និងឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រជា Sturnus roseus ។ មានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់អ្នកវិភាគនិងជំនាញសត្វស្លាបនៅលើពិភពលោក ។ យើងបានថតរូបសត្វនេះដើម្បីជាភស្តុតាងទើបគេជឿថាវាពិតជាបង្ហាញខ្លួនលើប្រទេសកម្ពុជាមែន ។ ជាធម្មតាសត្វមាននៅ៖ (អាស៊ីអាគេ្នយ៍) ធ្លាប់ឃើញនៅប្រទេសថៃផ្នែក ខាងលិច, ពាយ័ព្យ, ខាងត្បូង និងផ្នែកកណ្ដាល និងនៅ ភាគពាយ័ព្យនៃជ្រោយម៉ាឡាយូ, សិង្ហបូរី, និងតុងកឹងខាងកើត ។ របាយ៖ បន្តពូជនៅ Palearctic ខាងលិច (អាគ្នេយ៍), ភាគកណ្ដាលផ្នែកខាងត្បូង, ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់, អាហ្វហ្កានីស្ថាន, ភាគពាយ័ព្យនៃប្រទេសចិន, ក្នុងរដូវរងារមានឃើញនៅ អូម៉ែន, ប្រទេសឥណ្ឌាភាគខាង លិច, កណ្ដាល, និងខាងត្បូង, ព្រមទាំងក្នុងប្រទេសសិរីលង្ការ ។

រូបភាពខាងក្រោមបានមកពី OBC

សត្វ​ឪឡ​ក្របី (Oriental Bay Owl)

ដោយ​សារ​មាន​អ្នក​សរសេរ​មក​ខ្ញុំ​ថា​ចង់​ឃើញ​រូប​សត្វ​ឪឡ​ដែល​គ្រប់គ្នា​ដំណាល​ថា​ជា​សត្វ​សាហាវ​មាន​សំឡេង​ខាប​យក​ព្រលឹង​នោះ ខ្ញុំ​ក៏​សម្រេច​ចិត្ត​ដាក់​ឲ្យ​មើល​ចុះ ។ សត្វ​នេះ​វា​មិន​កាច​ឬ​មាន​អំណាច​ខាប​យក​ព្រលឹង​មនុស្ស​ឲ្យ​ស្លាប់​ដូច​មាន​ដំណាល​នោះ​ទេ អ្វីៗ​គឺ​សុទ្ធតែ​ជា​រឿង​គួបជួន​ប៉ុណ្ណោះ! សត្វ​នេះ​វា​នៅ​ព្រៃ ដល់ពេល​មនុស្ស​ទៅ​នៅ​ព្រៃ​គ្រុនចាញ៉​មាន​ជំងឺ បាន​ឮ​សត្វ​នេះ​យំ​ដោយ​មាន​សំឡេង​ខ្លាំង​គួរ​ឲ្យ​រន្ធត់​និង​ដោយសារ​តែ​ជំនឿ​ថា​ពេល​ណា​សត្វ​នេះ​យំ នឹង​មាន​មនុស្ស​ស្លាប់ ម្ល៉ោះហើយ​ក៏​កើត​ក្ដី​អស់​សង្ឃឹម​រួច​ធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ​ធ្ងន់ទៅៗ​រហូត​បាត់បង់​ជីវិត រួច​ក៏​ដាក់​កំហុស​ទៅ​លើ​សត្វ​នោះ! ខ្ញុំ​រស់នៅ​ព្រៃ​ស្ទើរ​មួយ​ជីវិត​ហើយ គ្មាន​រឿង​បែបនោះ​កើត​ឡើង​ចំពោះ​មនុស្ស​ដែល​នៅ​ជុំវិញ​ខ្ញុំ​ទេ!

សូម​មើល​សត្វ​នេះ​មើល វា​ធំ​ប៉ុនណា?

សត្វស្លាបថ្មីសម្រាប់ស្រុកខ្មែរយើង!

Eurasian Wryneck ដែល​ខ្ញុំ​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​វា​​ជា​ភាសា​ខ្មែរ​ថា សំយាប​ខ្លួន​ប្រផេះ ទើប​តែ​មាន​វត្តមាន​ជា​លើក​ដំបូង​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​ខ្មែរ​នៅ​ឆ្នាំ​នេះ ។ កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​កន្លង​ទៅ​នេះ ក្រុម​ការងារ​របស់​យើង​បាន​ប្រទះ​ឃើញ​វា​ដោយ​ចៃដន្យ​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​បន្ទាយ​មានជ័យ​នៅ​តាម​បណ្ដោយ​ផ្លូវ​ទៅ​ស្រុក​ភ្នំ​ស្រុក​ តាម​ច្រក​ព្រៃមាន់​ត្រង់​យាយ​រវៃ​អំបោះ ប្រមាណ​ជា​ ២.៥គ.ម​ពី​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ​៦ ។ ចំពោះ​ឈ្មោះ​ជា​ភាសា​ជាតិ​នេះ​នៅ​មិន​ទាន់​ជា​ផ្លូវ​ការ​នៅ​ឡើយ​ទេ ត្រូវ​រង់ចាំ​រហូត​ដល់​អ្នក​ជំនាញ​ជជែក​ពី​អំបូរ​ដាច់​សិន ។ នេះ​ជា​ដំណឹង​ចែកជូន​ដល់​ជន​រួម​ជាតិ​បាន​ជ្រាប​ជា​ដំណឹង ។

សូម​មើល​រូប​សត្វ​ខាង​ក្រោម៖

ជោគជ័យ​របស់​ខ្ញុំ​នៅ​ភ្នំ​បូកគោ!

កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២១-២៥ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០១១ កន្លង​ទៅ​ថ្មី​នេះ ខ្ញុំ​បាន​ទទួល​ការ​អនុញ្ញាត​ពី​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​បរិស្ថាន​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​ស្រាវជ្រាវ​និង​ធ្វើ​អត្តសញ្ញាណកម្ម​លើ​សត្វស្លាប​ព្រៃ​នៅ​ក្នុង​ឧទ្យានជាតិ​មួយ​នេះ ។ ការ​ស្រាវ​នេះ​សំខាន់​សម្រាប់​រូបខ្ញុំ​និង​មជ្ឈមណ្ឌល​ សំ វាសនា ខ្លាំង​ណាស់ ពីព្រោះ​សត្វ​ស្លាប​ព្រៃ​ដែល​ខ្ញុំ​ព្យាយាម​ស្វែងរក​ជិត​២​ឆ្នាំ​ហើយ​នោះ​បាន​ប្រាកដ​ខ្លួន​នៅ​នឹង​មុខ​ខ្ញុំ​និង​មិត្ត​ខ្ញុំ​ម្នាក់​ទៀត​បន្ទាប់​ពី​ការ​ធ្វើដំណើរ​ក្នុង​ព្រៃ​ស្ងាត់​សម្បូណ៌​ទៅដោយ​សត្វ​ទាក​ខាំ​ហូរ​ឈាម​មិន​ឈប់ឈរ​នោះ ។ សត្វ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​សប្បាយ​បំផុត​គឺ «មាន់​ក្រិច» (Chestnut headed Partridge) និង​ «សត្វ​ជំពុះ​ធំ​កន្ទុយ​វែង» (Long Tailed Broadbill) ។ ចំពោះ​រូប​ភាព​សត្វ​ទាំង​នោះ​អ្នក​អាច​ស្វែង​រក​ក្នុង​ប្រកាស​មុនៗ​របស់​ខ្ញុំ​បាន វៀរលែងតែ​ សត្វ​ជំពុះ​ធំ​កន្ទុយ​វែង​ដែល​ខ្ញុំ​មិន​ទាន់​បាន​ដាក់​ចូល​ក្នុង​ប្រកាស ។

សត្វ​ក្រួច​សំពៅ ឬ​មាន់​ក្រិច!

សត្វ​ក្រួច​សំពៅ​ឬ​ហៅ​តាម​អ្នក​ស្រុក​ថា​មាន់​ក្រិច​នេះ គឺ​ជា​សត្វ​មួយ​ប្រភេទ​ដែល​កម្រ​ហើយ​មាន​តែ​ក្នុង​ស្រុក​យើង​និង​ថៃ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ។ សត្វ​នេះ​រក​ស៊ី​តាម​ដី មិន​ទំ​លើ​ដើម​ឈើ​ទេ ហើយ​វា​ផ្អើល​ណាស់! មិន​សូវ​មាន​នរណា​ម្នាក់​បាន​ឃើញ​វា​ញឹកញាប់​ទេ តាំង​ពី​ដើម​មក​គឺ​មាន​តែ​​មនុស្ស​ម្នាក់​គត់​ដែល​បាន​ឃើញ​វា​នៅ​លើ​ភ្នំ​ឱរ៉ាល់​និង​ភ្នំ​បូកគោ គាត់​ឈ្មោះ James Eaton ជា​សជិក​ក្រុម​ Birdlife នៅ​ចក្រភព​អង្គ្លេស ។ ខ្ញុំ​និង​សហសេវិក​បូករួម​ទាំង​គ្រូ​បង្វឹក​របស់​ខ្ញុំ​ផង មិន​ដែល​បាន​ឃើញ​វា​ទេ បើទោះជា​យើង​ព្យាយាម​ច្រើន​ថ្ងៃ​លើ​ភ្នំ​បូកគោ​ក៏ដោយ ។ ខាង​ក្រោម​នេះ​ជា​រូប​និង​ព័ត៌មាន​ខ្លះៗ​អំពី​វា សម្រាប់​អ្នក​ចូលចិត្ត​សត្វស្លាប​និង​ធម្មជាតិ៖

ការ​សិក្សា​ពី​សត្វបក្សីស្រុក​ខ្មែរ

កាល​ពី​ម្សិលមិញ​ល្ងាច គ្រូ​របស់​ពួក​យើង​បាន​ត្រឡប់​មក​ពី​សហរដ្ឋអាមេរិក​វិញ ថ្នាក់​រៀន​របស់​យើង​ក៏​បាន​ដំណើរការ​ជា​ថ្មី​ក្នុង​បរិយាកាស​សប្បាយ​រីករាយ ។

លុះ​ព្រឹកមិញ​យើង​បាន​ងើប​ពី​ម៉ោង ៤.៣០​ព្រឹក ចេញ​មើល​សត្វ​ផ្ទាល់​នៅ​វាល ។ សប្បាយ​ដែរ​តែ​ហត់​បន្តិច ប៉ុន្តែ​យើង​ខិតខំ​ព្យាយាម​ណាស់​ព្រោះ​លោកគ្រូ​មិន​មាន​ពេល​ច្រើន​ទេ មួយ​ឆ្នាំ​ជួប​គាត់​បាន​តែ​ប៉ុន្មាន​អាទិត្យ​គាត់​ត្រូវ​ទៅ​បង្ហាត់​នៅ​ឥណ្ឌា នេប៉ាល់ ។ល។ ដោយ​សារ​គាត់​ជា​អ្នក​ជំនាញ​សត្វស្លាប​លើ​ពិភពលោក​នេះ ។

ខាង​លើ​នេះ​សុទ្ធតែជា​សកម្មភាព​ក្នុង​ថ្នាក់រៀន

ខាង​លើ​នេះ​ជា​សកម្មភាព​អនុវត្ត​ផ្ទាល់ នៅ​ព្រៃ​ក្បាលស្ពាន

សត្វ​ទទា​ទ្រូង​លឿង

នេះ​ជា​ការ​ពិពណ៌នា​ពី​សត្វ​ទទា​ទ្រូង​លឿង​របស់​ស្រុក​យើង ។

សូម​អាន​តាម​ការគួរ និង​ជួយ​រិះគន់​ដើម្បី​ស្ថាបនា​ផង ។

១០​ប្រការ​នៃ​​មូលដ្ឋាន​​មើល​សត្វស្លាប

1. ចេញ​ទៅ​ក្រៅ៖ អ្នក​នឹង​បាន​ឃើញ​សត្វស្លាប​ច្រើន​​ខុសប្លែក​គ្នា​​​​តាម​ជម្រក​ផ្សេងៗ​គ្នា ។

2. ពេល​វេលា​ស័ក្ដិសម៖ ព្រឹកព្រហាម​និង​ពេល​រសៀល​គឺ​ជា​ពេល​ល្អ​បំផុត​សម្រាប់​មើល​សត្វស្លាប ។

3. ស្វែង​រក​សត្វស្លាប៖ សកម្មភាព, សូរសៀង, ពណ៌, ទំហំ អាច​ជួយយើង​​​ក្នុង​ការ​រក​សត្វស្លាប ។

4. កាន់​ទ្វិចក្ខុទស្សន៍ (កែវយឹត) ​ល្អ​មួយ​គូ៖ វា​ជួយ​ធ្វើ​អោយ​យើង​មើល​សត្វ​បាន​ច្បាស់ល្អ និងងាយស្រួលក្នុងការអង្កេតសត្វស្លាប។

5. ត្រូវការ​មគ្គុទ្ទេសក៍​ចង្អុល​បង្ហាញ៖ គេ​អាច​ជួយ​ក្នុងការ​ធ្វើ​អត្តសញ្ញាណកម្ម​សត្វស្លាប ។ (ឬ​អ្នក​អាច​យក​សៀវភៅ​មគ្គុទ្ទេសក៍​សត្វស្លាប​ជា​ជំនួយ​សម្រាប់​សត្វ​ដែល​អ្នក​មើល​មិន​ស្គាល់)

6. កាន់​សៀវភៅ​កត់ត្រា​មួយ៖ ប្រើ​វា​កត់​សម្គាល់​លម្អិត​លើ​សត្វស្លាប​​ដែល​អ្នក​មើល​មិន​ស្គាល់​ ។

7. ស្លៀកពាក់​ឯកសណ្ឋាន​ដែល​មាន​ពណ៌​ច្រឡំ​ព្រៃ៖ ធ្វើ​ឲ្យ​កាន់តែ​ងាយស្រួល​ក្នុង​ការ​តាមដាន​សត្វ ។ ​ពណ៌​ឆើតឆាយ​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​វា​​ឆាប់​មើល​ឃើញ​យើង​និង​ងាយ​នឹង​ផ្អើល ។

8. ចូលរួម​សម្ព័ន្ធ​បក្សីសាស្ត្រិន​​ក្នុង​មូលដ្ឋាន​ឬ​​តាម​អ៊‍ិនធើណិត៖ រៀន​ពី​អ្នក​មាន​ពិសោធន៍ ។

9. រក្សា​ទុក​កំណត់ហេតុ​មើល​សត្វ៖ បញ្ជី​​អាច​នឹង​មាន​តម្លៃ​ហើយ​នឹង​ត្រូវ​គេ​ផ្ដល់រង្វាន់ ។

10. សូម​រីករាយ​ចុះ!

សត្វស្លាប​គឺ​ជា​ជីវវត្ថុ​ព្រៃ​ដែល​​ត្រូវតែ​តស៊ូ​ពី​ចម្ងាយ​ដើម្បី​ការ​រស់រាន​មានជីវិត​ក្នុង​ពិភពលោក​ដែល​កំពុងតែ​​ត្រូវ​បំពុល​និងធ្វើ​ឲ្យ​រញ៉េរញ៉ៃ​ដោយសារ​មនុស្ស ។ អ្នក​ស្រឡាញ់​សត្វ​តិចតួច​អាច​ធ្វើ​នោះ​គឺ​កុំធ្វើ​ឲ្យ​អ្វីៗ​កាន់តែ​អាក្រក់​​សម្រាប់​ពួកវា​តាម​រយៈ​អំបើ​របស់​ពួកគេ ។ ដូច្នេះ មិន​ថា​ចំណាប់អារម្មណ៍​របស់​អ្នក​មាន​លើ​សត្វស្លាប​គឺ​ការ​ថតរូប ថត​សំឡេង​ឬ​មើល​សត្វស្លាប​ទេ សូម​ចងចាំ​ថា​ចំណាប់អារម្មណ៍​នៃ​ប្រធានបទ​នោះ​ត្រូវតែ​មានជាប់​ក្នុង​ចិត្ត​មុន​ជានិច្ច ។

ខាងក្រោម​នេះ​គឺជា​លក្ខខណ្ឌ​ត្រូវ​និង​មិន​ត្រូវ​ធ្វើ​មួយ​ចំនួន​សម្រាប់​ការ​មើល​សត្វ​នៅ​កម្ពុជា ។ យើង​បាន​អភិវឌ្ឍ​វា​ដោយ​ផ្អែក​លើ​សហគមន៍​មើល​សត្វស្លាប​អាមេរិក (American Birding Association’s (ABA) ច្បាប់​នៃ​ចរិយាមារយាទ​មើល​សត្វស្លាប​​ និងបញ្ចូល​ពី​ក្រុម​ប្រឹក្សា​អភិរក្ស​សត្វស្លាប ។

ច្បាប់​នៃ​ចរិយាមារយាទ​​ក្នុង​ការ​មើល​សត្វស្លាប

  • ♫ គាំទ្រ​ការ​ការពារ​ជម្រក​សត្វស្លាប​ដែល​សំខាន់ ។
  • ♫ ចៀសវាង​ធ្វើ​ឲ្យ​សត្វ​​មាន​អារម្មណ៍​រំខាន​ឬ​បង្ក​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​ពួកវា, ហ្វឹកហាត់​ការ​ហាមឃាត់​ចិត្ត​និង​​បម្រាម​ខណៈពេល​​​នៃ​ការ​អង្កេត, ថត​រូប, ថត​សំឡេង ឬ​ថត​ជា​វីដេអូ ។
  • ♫ ចៀសវាង​ការ​បណ្ដេញ ការ​បង្អើល​ច្រំដែល​ដោយ​ការ​ប្រើ​ឧបករណ៍​បំពង​សំឡេង​និង​ការ​ប្រើសំឡេង​ទាក់ទាញ (pishing: សំឡេង​ដែល​ពួក​បក្សី​សាស្ត្រិន​ធ្វើ​នឹង​មាត់​ដើម្បី​ហៅ​សត្វ) ហួស​ប្រមាណ ។
  • ♫ ចៀសវាង​ការ​ប្រើ​សំឡេង​ថត​និង​មធ្យោបាយ​ដទៃទៀត​ក្នុង​ការ​ទាក់ទាញ​សត្វស្លាប និង​មិន​ត្រូវ​ប្រើ​មធ្យោបាយ​បែបនេះ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​មើល​សត្វស្លាប​ញឹកញាប់ ឬ​សម្រាប់​​ទាក់ទាញ​ប្រភេទ​ណាមួយ​ដែល​កំពុង​ទទួល​ការ​គម្រាមកំហែង កំពុង​រងគ្រោះ ឬនៃ​ប្រភេទ​កំពុង​យកចិត្ត​ទុកដាក់​ថែរក្សា និង​ប្រភេទ​ដែល​កម្រ​ក្នុង​តំបន់​របស់​អ្នក​ ។
  • ♫ ការ​ចាក់​សំឡេង​​សត្វ​​ច្រៀង ឬ​ហៅ​គ្នា​​ដើម្បី​​ជំរុញ​ឲ្យ​សត្វស្លាប​យំ​តប​វិញ​អាច​បង្វែរ​សត្វ​ដែល​កំពុង​ចាំទី​ពី​កាតព្វកិច្ច​​ចាំបាច់​​ផ្សេង​ៗ​ដូចជា​ការ​បញ្ចុក​ចំណី​កូន​ជា​ដើម ។ កុំ​ប្រើ​សំឡេង​ទាក់ទាញ​ដើម្បី​ហៅ​ប្រភេទ​សត្វ​ណាមួយ​ក្នុង​រដូវ​បន្តពូជ​ជា​ដាច់ខាត ។
  • ♫ មិន​ត្រូវ​ប្រើ​សំឡេង​ថត​ទុក​សម្រាប់​ទាក់ទាញ​សត្វស្លាប​​ក្នុង​តំបន់​អភិរក្ស​ជា​ដាច់​ខាត ។
  • ♫ នៅ​ឲ្យ​ឆ្ងាយ​ពី​សម្បុក​និង​ជម្រក​ពង​កូន ទ្រនំ, កន្លែង​វា​បង្ហាញ​ខ្លួន និង​កន្លែង​រក​ចំណី​សំខាន់ៗ ដើម្បី​ចៀសវាង​ការ​រំខាន​​និង​​​ការ​បណ្ដេញ​ទៅ​ប៉ះ​នឹង​អ្នក​ប្រមាញ់ (predator) ។
  • ♫ កុំ​ថត​សត្វ​ដែល​ក្រាបពង​ដោយ​វា​ជំរុញ​ដល់​កាយវិការ​ដ៏​អាក្រក់​និង​ជា​ការ​ទាញ​អារម្មណ៍​អជ្ឍុប្បាតជន (អ្នក​ប្រមាញ់)​ មក​កាន់​សម្បុក ។
  • ♫ ប្រើ​ពន្លឺ​​សិប្បនិម្មិតតិចតួច​បំផុត​ក្នុង​​ការថត​រូបភាព​​និង​វីដេអូ ជាពិសេស​ចំពោះ​រូបភាព​ជិត​បំផុត ។
  • ♫ ឈរ​នៅ​លើ​ផ្លូវថ្នល់ ផ្លូវ​លំ និងផ្លូវ​ថ្មើរជើង​ដែល​មាន ម្យ៉ាងវិញទៀត សូម​បន្ថយ​ការ​រំខាន​ដល់​ជម្រក​នោះ​ឲ្យ​នៅ​ក្នុង​កម្រិត​​អប្បបរមា​តាម​ដែល​អាច​ធ្វើ​បាន ។

សូម​ធ្វើ​តាម​ច្បាប់​ ព្រមទាំង​​​ចែកចាយ​​និង​​បង្រៀន​ដល់​​អ្នក​ដទៃ​ទៀត ។

សទ្ទានុក្រម​នៃ​​បច្ចេកស័ព្ទបក្សី

នេះ​ជា​បច្ចេកសព្ទ​បក្សី​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​ប្រែ​ពី​ភាសា​អង្គ្លេស​មក​ភាសា​ជាតិ ។ ខ្ញុំ​សូម​ឲ្យ​អ្នក​ដែល​មាន​ចំណេះដឹង​ផ្នែក​ភាសា​​ជួយ​​កែសម្រួល​ផង ។ វា​ជា​ការ​ចាប់ផ្ដើម​ហើយ​នឹង​មាន​ជា​បន្តបន្ទាប់​ទៀត ។

សទ្ទានុក្រម​នៃ​​បច្ចេកស័ព្ទបក្សី

Glossary of Bird Terminology

  • Adult ពេញ​វ័យ, គ្រប់​ការ
  • Aerial នៃ​អាកាស
  • Altitudinal migrant ការ​ផ្លាស់ទី​ពី​ភ្នំខ្ពស់​មក​ទី​ជើង​ភ្នំ​ទាប
  • Apical ជាយ​ខាង​ក្រៅ​ (បំផុត) ជាពិសេស​លើ​កន្ទុយ)
  • Aquatic ជលជាតិ
  • Arboreal រុក្ខស័យ
  • Axillaries រោម​គល់ស្លាប (ផ្នែក​ខាង​ក្រោម​ស្លាប) អាកស៊ីលឡឺរី
  • Basal ជាយ​ខាង​ក្នុង (បំផុត) ជាពិសេស​លើ​កន្ទុយ)
  • Biotope ជីវស្ថាន
  • Buff ពណ៌​លឿង​ខ្ចី, ពណ៌​ស​រៀង​លឿង​​លាយ​របាយ​ពណ៌ត្នោត​​ខ្ចី
  • Canopy បន្ដុំ​ស្លឹក​ឈើ​លើ​ដើម​ឈើ, បុស្បុក
  • Cap បន្ទូល​ក្បាល (សំដៅ​លើ​ពណ៌​សណ្ឋាន​ដូច​មួក​លើ​ក្បាល​សត្វស្លាប)
  • Carpal ស្មារ (សត្វ), គន្លាក់​ស្លាប​សត្វ
  • Casque ស្នែង​ (លើ​ក្បាល​សត្វ​កេងកង), មួក​ដែក
  • Cere ស្បែក​លើ​គល់​ជំពុះ (មាន​លើ​សត្វស្លាប​​ស៊ី​សាច់​ជា​ចំណី)
  • Colonial នៃ​​ការ​ធ្វើ​ជម្រក​ជា​ក្រុម Bird Colony ជម្រក​សត្វ​ពង​កូន
  • Confiding សាំង, មិន​ផ្អើល
  • Commensal ដែល​​រស់នៅ​ជាមួយ​មនុស្ស​ (ដើម្បី​​ការ​រីកចម្រើន​សិរីរាង្គ)
  • Coverts គម្រប​ (លើ​ស្លាប​និង​កន្ទុយ)
  • Covey ជំពូក​គ្រួច, ​ក្រយ៉ូងក្រយ៉ាង​, ទទា និង​អម្បូរ​​តូចៗ​ផ្សេង​ទៀត
  • Crepuscular ដែល​សកម្ម​នៅ​ពេល​ងងឹត (ពេល​ព្រលប់​និង​ទៀប​ភ្លឺ)
  • Crest កំប៉ោយ
  • Crown បន្ទូល​ក្បាល, ក្បាល​, ផ្នែក​ខាង​លើ​ក្បាល
  • Culmen ទ្រនង់​ជំពុះ (ផ្នែក​ខាង​លើ​នៃ​ជំពុះ)
  • Diagnostic នៃ​ការ​វិច្ឆ័យ​ (ពី​ជំពូក​នៃ​សត្វស្លាប)
  • Dimorphic ដែល​មាន​រូប​រាង​ពណ៌សម្បុរ​ពីរ​យ៉ាង (ពិសេស​នៅ​រដូវ​បន្តពូជ)
  • Diurnal ដែល​សកម្ម​​នា​ពេល​ថ្ងៃ
  • Drumming ការ​គោះ​ជា​ចង្វាក់ (​លើ​ឈើ​ឬ​វត្ថុ​រឹង​អ្វី​មួយ​ដោយ​សត្វ​ត្រសេះ)
  • Eclipse សប្បុរ​ស្រអាប់ (បន្ទាប់​ពី​រដូវ​បន្ត​ពូជ​ផុត ជាពិសេស​មាន​លើ​សត្វទា)
  • Endemic ដោយ​តំបន់ (មិន​ទូទៅ ឧ. សត្វ​ខ្លះ​មាន​តែ​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរប៉ុណ្ណោះ)
  • Eyestripe ឆ្នូត​​ភ្នែក
  • Family អម្បូរ
  • Feral ដែល​ដាច់​តែឯង, ដែល​ភាសខ្លួន, និង​​រស់នៅ​និង​បន្តពូជ​ក្នុង​ព្រៃ​ដោយឡែក
  • Fledged ដែល​ទើប​ដុះ​រោម​ថ្មីៗ
  • Fledglings កូន​សត្វ​ (ទើប​ដុះ​ស្លាប/រោម​​ថ្មីៗ)
  • Flight feathers ស្លាប​ (សម្រាប់​ហើរ)
  • Flushed ដែល​ផ្អើល
  • Form អម្បូរ​រង
  • Frugivorous ដែល​ស៊ី​ផ្លែឈើ​ជា​ចំណី
  • Fulvous ពណ៌​ចាស់
  • Game birds ក្ងោក, ទទា និង​អម្បូរ​ពាក់ព័ន្ធ
  • Gape គល់​ជំពុះ
  • Genera ប្រភេទ, ជំពូក, អម្បូរ (ពហុវច្ចនៈ​របស់ Genus)
  • Genus ក្រុម​នៃ​អម្បូរ​ពាក់ព័ន្ធ
  • Gorget សម្រង​ក៝, (ទីនេះ​សំដៅ​លើ​​រោម​មាន​ពណ៌​​ដូច​សម្រង​ក៝​នៅ​លើ​ទ្រូង​សត្វស្លាប)
  • Granivorous ដែល​ស៊ី​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ​ជា​ចំណី
  • Gregarious ដែល​នៅ​ជា​ក្រុម, នៅ​ជា​សង្គម
  • Hackles រោម​បះ​វែង​ត្រង់​នៅ​លើ​ក៝​សត្វស្លាប, ស្លាប​បក​ត្រង់​ក៝
  • Hawking ដែល​ចាប់​សត្វល្អិត​ពេល​ហើរ
  • Hepatic ការ​ប្ដូរ​ពណ៌​រូបរាង​ទៅ​ជា​ពណ៌​ច្រែះ (ភាគច្រើន​លើ​ពួក​តាវ៉ៅ​ញី), ពណ៌​ច្រែះ
  • Hunting party ការ​ស្វែងរក​អាហារ (ជា​ធម្មតា​មាន​ប្រភេទ​ផ្សេងគ្នា​ជា​ក្រុម​ធំៗ)
  • Immature ការ​ប្ដូរ​ពណ៌​រូបរាង​​មុន​ពេល​ពេញ​វ័យ
  • Iris ប្រស្រី​ភ្នែក
  • Irruption សកម្មភាព​ផ្លាស់ទី​​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​ពី​ទី​មួយ​ទី​មួយ
  • Jizz ភាព​សំខាន់​ឬ​ចរិតលក្ខណៈ​ប្លែក​នៃ​អម្បូរ​នីមួយៗ
  • Juvenile សត្វ​ស្លាប​ជំទង់ (ដែល​ទើប​ចេញ​ពី​សម្បុក)
  • Leading edge ជាយ​ស្លាប​ខាង​មុខ
  • Lobe ស្បែក​ស្ដើង​ភ្ជាប់​ពី​ម្រាម​មួយ​ទៅ​ម្រាម​មួយ​នៃ​សត្វ​ខ្លះ (ដូចជា​ទា)
  • Local ដែល​បែងចែក​មិន​ស្មើរ, មូលដ្ឋាន
  • Lores ប្រជុំ​ចិញ្ចើម
  • Malar ឆ្នូត​ថ្គៀម
  • Mandible ជំពុះ​ (លើ/ក្រោម)
  • Mantle ខ្នង
  • Mask ស្រោម​មុខ (សំដៅ​លើ​សត្វ​ដែល​មាន​សម្បុរ​ខ្មៅ​ត្រង់​មុខ​និង​ត្រចៀក)
  • Migration ទេសន្តរប្រវេសន៍
  • Mirror បំណះ​ឬ​ចំណុច​ពណ៌​ស៝ (​លើ​ចុង​ស្លាប ភាគច្រើន​លើ​ពពួក​រំពេ)
  • Morph សម្បុរ (មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រភេទ​សម្បុរ​ជាច្រើន​ខុសៗ​គ្នា​នៃ​ប្រភេទ​សត្វ​តែ​មួយ)
  • Moult ការ​ប្ដូរ​សម្បុរ​តាម​រដូវ
  • Nape កញ្ចឹង​ក៝
  • Necklace ខ្សែក៝ (សំដៅ​លើ​ខ្សែ​ឆ្នូត​លើ​ក៝​សត្វស្លាប)
  • Nocturnal សកម្ម​នា​ពេល​យប់
  • Nomadic អម្បូរ​គ្មាន​លំនឹង (លើកលែង​នៅ​រដូវ​បន្តពូជ)
  • Nominate អម្បូរ​រង​ដំបូង (ដែល​គេ​ដាក់​ឈ្មោះ​ឲ្យ)
  • Orbital ring ស្បែក/រោម​រង្វង់​ភ្នែក (ស្បែក​/រោម​ជា​រង្វង់​នៅ​ជុំវិញ​ភ្នែក)
  • Order ក្រុម​នៃ​អម្បូរ​ពាក់ព័ន្ធ
  • Passerines សត្វ​ដែល​ទំ​​បន្លឺ​សូរសៀង
  • Pectoral តំបន់​ទ្រូង, ទ្រូង
  • Pied ពណ៌​ស៝​និង​ខ្មៅ
  • Plumes រោម​វែង​បង្អួត​ឡើង​ពេល​បន្តពូជ
  • Precocial កូន​សត្វ​ស្លាប​​ទើប​ញាស់
  • Primaries ស្លាប​ចម្បង (សម្រាប់​ហើរ)
  • Race អម្បូរ​រង
  • Raptors សត្វ​រំពា (សត្វ​ស៊ី​សាច់​ជា​អាហារ​ដូច​ជា​ស្ទាំង, ត្មាត, លើកលែង​ទីទុយ​និង​មៀម​ចេញ)
  • Record កំណត់ត្រា
  • Resident ប្រចាំ​ទី (មិន​មែន​ប្រភេទ​ប្ដូរ​ទី)
  • Rufous ពណ៌​ត្នោត​ចាស់
  • Rump គុម្ព​កន្ទុយ, ចុងខ្នង
  • Scalloped ដែល​ខុប​ចុះ, ងរ​ចុះ​ក្រោម (ចុង​ស្លាប​សត្វ)
  • Scapulars ស្លាប​សន្ទះ​ខ្យល់ (នៅ​រវាង​ដង​ខ្លួន​នឹង​ស្លាប), ស្មា
  • Secondaries ស្លាប​រង (សម្រាប់​ទប់​ស្លាបចម្បង)
  • Speculum កញ្ចក់ (​មាន​លើ​ស្លាប​រង​ដែល​មាន​ពណ៌​ស៝​លាយ​ពណ៌​ដទៃ​ទៀត)
  • Streamers រំយោល​កន្ទុយ
  • Sub-species អម្បូរ​រង​ដែល​គ្មាន​ការ​កំណត់​ច្បាស់លាស់
  • Sub-terminal band ខ្សែ​បន្ទះ​​ផ្នែក​ខាង​ក្រៅ​​លើ​រោម, បែនដ៍
  • Supercilia មើល supercilium.
  • Supercilium ចិញ្ចើម
  • Terminal band ខ្សែ​បន្ទះ​ធំ​លើ​ចុង​ស្លាប​ឬ​កន្ទុយ
  • Terrestrial ដែល​រស់​ក្នុង​ដី
  • Tertials គម្រប​ស្លាប​ខាង​ក្នុង (ជានិច្ចជាកាល​​គ្រប​លើ​ស្លាប​រង​ធ្វើ​ជា​សន្ទះ​ខ្យល់)
  • Trailing edge ជាយ​ស្លាប​ខាង​ក្រោយ
  • Vagrant ដោយ​ចៃដន្យ, មិនជាក់លាក់
  • Vent គូទ (ត្រង់​កន្លែង​បន្ទោរ​បង់)
  • Vermiculations ស្នាម​ជា​រលក​ (ដូច​ដង្កូវ)
  • Vinaceous/Vinous ពណ៌​ស្រា​ក្រហម, ពណ៌​ផ្កាឈូក​ចាស់
  • Waders សត្វ​ឆ្នេរ (ជាធម្មតា​ជា​សត្វទឹក​តូចៗ​មាន​ជើង​វែង)
  • Wattle ស្បែក​ទទេរ​ត្រង់​ក្បាល (ជានិច្ចជាកាល​មាន​ពណ៌)
  • Wildfowl ទា​និង​ក្ងាន
  • Wing-span ទំហំ​និង​ប្រវែង​ស្លាប (ពី​ចុង​ស្លាប​ម្ខាង​ទៅ​ម្ខាង​ទៀត​ពេល​បើក​អស់)

សិក្សា​ពី​សម្រែក​សត្វស្លាប

ពេល​សត្វ​ស្លាប​មួយ​យំ​ជា​ចម្រៀង, វា​កំពុង​ប្រាប់​អ្នក​ថា​វា​ជា​អ្វី នៅ​ឯណា ។
សិក្សា​ពី​សំឡេង​សត្វស្លាប​ ហើយ​បើក​ច្រក​ថ្មី​មួយ​ទៀត​សម្រាប់​ការ​មើល​សត្វស្លាប​របស់​អ្នក ។

អ្នក​អាច​ត្រឹមតែ​មើល​ឃើញ​នៅ​ចំ​ពី​មុខ ប៉ុន្តែ​អ្នក​អាច​ឮ​ពី​គ្រប់​ទិសទី​ក្នុង​ពេល​តែមួយ ។ ការ​សិក្សា​ពី​សំឡេង​សត្វ​ស្លាបជា​វិធី​ដ៏​ល្អ​បំផុត​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​អត្តសញ្ញាណកម្ម​សត្វស្លាប​ដែល​លក់ខ្លួន​ក្នុង​ស្លឹកឈើ​ក្រាស់ៗ  សត្វ​នៅ​ឆ្ងាយៗ  សត្វ​នៅ​ពេល​យប់ និង​សត្វ​ដែល​មាន​សណ្ឋាន​រូបរាង​ស្រដៀង​គ្នា ។ ជាការ​ពិត​ណាស់ នៅពេលអ្នក​ជីវសាស្ត្រ​រាប់​សត្វស្លាប​ផ្ទាល់ ចំនួន​ប្រភេទ​​ដែល​មាន​ច្រើន​បំផុត​នោះ​គឺ​បាន​ពី​ការ​ស្ដាប់​ច្រើនជាង​មើល​ឃើញ ។

ការសិក្សា​ពី​សំឡេង​ហៅ​គ្នា​និង​ចម្រៀង​សត្វស្លាប អាច​ជួយ​អ្នក​បាន​ក្នុង​វិធី​ពីរ​យ៉ាង​គឺ៖ ទី​មួយ  អ្នក​អាច​ធ្វើ​ការ​ស្ទាបស្ទង់​យ៉ាង​លឿន​ពី​អ្វី​ដែល​នៅ​ជុំវិញ​ខ្លួន​អ្នក សូម្បី​ពេល​ចេញ​ពី​កន្លែង​ចត​រថយន្ត​ក៏ដោយ ។ ទី​ពីរ  ពេល​អ្នក​ឮ​អ្វី​មួយ​អ្នក​មិន​ស្គាល់ អ្នក​អាច​ដឹង​ពី​កន្លែង​ដែល​អ្នក​ត្រូវ​ចាប់អារម្មណ៍ ។

ពពួក​សត្វ​ទីទុយ​និង​សត្វ​ពព្លាក់ គឺជា​ឧទាហរណ៍​ល្អ​ប្រសើរ​បំផុត​នៃ​សារប្រយោជន៍​ក្នុង​ការ​ស្ដាប់​ដើម្បី​ធ្វើ​អត្តសញ្ញាណកម្ម ។ ឧទាហរណ៍​មួយ​ទៀត​គឺ​ សត្វ​ចាបស៊ីរុយ ដ៏​ច្រឡំបល់​​មួយ​ក្រុម​ស្ថិត​ក្នុង​អម្បូរ Empidonax ។ សត្វ​ស្លាប​ជំពូក​នេះ​មាន​រូបសណ្ឋាន​ស្រដៀង​គ្នា​ណាស់ ហើយ​ជួនកាល​យើង​មិន​អាច​មើល​វា​ស្គាល់ សូម្បី​​វា​ស្ថិត​ក្នុង​ដៃ​ពួក​បក្សីសាស្ត្រិន​​ដែល​មាន​ឧបករណ៍​វាស់ស្ទង់​យ៉ាង​សុក្រឹត​ក៏ដោយ ។ ប៉ន្តែ​ភាព​មិន​ច្បាស់លាស់​ទាំង​នេះ​នឹង​រលាយ​បាត់​អស់​ភ្លាមៗ​នៅពេល​ដែល​ពួកវា​បើក​មាត់​យំ ។

គោលការ​ប្រាំ​ចំណុច​សម្រាប់​អ្នក​ទើប​ចាប់ផ្ដើម​ដំបូង

មើល​និង​ស្ដាប់

នៅពេល​អ្នក​ឃើញ​សត្វស្លាប​កំពុង​ច្រៀង​លេង ទំនាក់ទំនង​រវាង​សត្វ​និង​ចម្រៀង​វា​ហាក់ដូចជា​ដិត​ជាប់​ក្នុង​អារម្មណ៍​របស់​អ្នក ។

សិក្សា​ពី​អ្នក​ជំនាញ

ការ​សិក្សា​សំឡេង​សត្វស្លាប​តាម​សូរ​វា​ជជែក​គ្នា ពិតជា​ពិបាក​ជាង​មាន​ដៃគូ​ជា​អ្នក​មើលសត្វស្លាប​​ប្រាប់​អ្នក​ផ្ទាល់​នោះ ។ ចូរ​សាកសួរ​រក​មើល​សម្ព័ន្ធ​បក្សីសាស្ត្រិន​ដែល​នៅ​ក្បែរ​អ្នក​ដើម្បី​ចូលរួម​ការ​ចុះ​អនុវត្ត​ផ្ទាល់ ។

ស្ដាប់​សំឡេង​ដែល​បាន​ថត​ទុក

ចាប់ផ្ដើម​ដោយ​ការ​ស្ដាប់​​សំឡេង​សត្វ​ដែល​អ្នក​ឃើញ​ជា​ញឹកញាប់ ។ ចាក់​វា​ស្ដាប់​ឲ្យ​បាន​ញឹកញាប់​ដើម្បី​ឲ្យ​សំឡេង​ដិតជាប់​ក្នុង​អារម្មណ៍ ។ (អ្នក​អាច​ចូលទៅ​ស្ដាប់​សំឡេង​ដែល​មាន​ក្នុង www.xeno-canto.org ឬ​អាច​រក​ជាវ​សំឡេង​ថត​ទុក​ពី​អ្នកជំនាញ​សត្វស្លាប​​សម្រាប់​តំបន់​របស់​អ្នក ។

ប្រាប់​ខ្លួន​អ្នក​ផ្ទាល់

មាន​សំឡេង​ខ្លះ​ស្ទើរតែ​ដូច​ពាក្យ​មាន​ដូចជា Barred Owl ស្រែក​ឮ​ជា “Who cook for you all?”

សូរ​ជំនួយ​ទាំង​នេះ អាច​បង្កើតជា​ចម្រៀង សូរ​ខ្លីៗ​សម្រាប់​​ជួយ​ការ​ចងចាំ ។

លម្អិត លម្អិត លម្អិត

បំបែក​សូរ​សំឡេង​ជា​ផ្នែក​ខុសៗ​គ្នា​រួមទាំង ចង្វាក់ (rhythm) កម្រិត​ឬ​ទម្ងន់​​សូរ (pitch) សំឡេង (tone) និង​ការ​ផ្ទួន​​ឬ​បន្ទរ​សំឡេង (repetition) ។ ខណៈពេល​អ្នក​ស្ដាប់​សត្វស្លាប​នៅ​ជុំវិញ​អ្នក​និង​សិក្សា​តាម​សំឡេង​ថត​ទុក សូម​ព្យាយាម​ដាក់​សំឡេង​ទាំង​នោះ​ទៅ​តាម​ផ្នែក​ឬ​ជំពូក​របស់​វា ។

(សុំ​អភ័យទោស ខ្ញុំ​មិនអាច​ដាក់​សំឡេង​បាន​ជា​ឧទាហរណ៍​ទេ)

របៀប​ស្ដាប់​សូរសៀង​សត្វ

នៅ​ពេល​អ្នក​ស្ដាប់សំឡេង​ឆ្លើយឆ្លង​គ្នា​ទៅ​មក​​នា​ពេល​ព្រហាម ការ​ប្រជែង​គ្នា​យ៉ាង​ស្រួចស្រាវ​នៃ​សូរសៀង​សត្វ​អាច​​នឹង​លើស​កំណត់ ។ តើ​គេ​អាច​ចាប់ផ្ដើម​ញែក​សំឡេង​ចចេកចចាច​​ជា ស្នូរ​ហួច (whistle) សូរ​សន្ធាប់គ្នា​ (trill) ជា​ផ្នែក​ៗ​ដែល​កំពុង​បន្លឺ​យ៉ាង​រំពង​ពី​ព្រៃ​នោះ​ដោយ​របៀប​ណា? ពិតមែន​ហើយ ចម្លើយ​នោះ​គឺ យើង​ត្រូវ​ផ្ចង់​អារម្មណ៍​ទៅ​លើ​សត្វ​ម្ដងមួយៗ ហើយ​ការ​ខិតជិត​នោះ​នឹង​បាន​នូវ​ការ​ពិត​នៅពេល​អ្នក​ព្យាយាម​រៀន​ពី​សូរសៀង​នីមួយៗ​ផងដែរ ។

កុំព្យាយាម​ទទន្ទេញ​សូរសៀង​ទាំង​មូល​ដែល​អ្នក​បាន​ឮ ។ ផ្ទុយទៅវិញ ចូរ​ព្យាយាម​ចាប់អារម្មណ៍​លក្ខណៈ​សំឡេង​ម្ដងៗ ។ សត្វជា​ច្រើន​មាន​សណ្ឋាន ចង្វាក់ ទម្ងន់​សូរ ឬ​សំឡេង សម្រាប់​សូរសៀង​របស់​ពួកគេ​ផ្ទាល់ ។ នៅ​ពេល​ណា​អ្នក​ចាប់ផ្ដើម​ដំបូង​បង្អស់ អ្នក​នឹង​បាន​ទទួល​នូវ​អារម្មណ៍​ល្អប្រសើរ​នៃ​អត្តសញ្ញាណ​សត្វស្លាប ។ នៅពេល​អ្នក​បញ្ចូល​នូវលក្ខណៈ​ទាំង​អស់​នេះ​ចូល​គ្នា អ្នក​អាច​បង្រួម​អ្វីៗ​ទាំងអស់​​បាន​កាន់តែ​ប្រសើរ​ថែមទៀត ។

នេះ​ជា​ឧទាហរណ៍​បន្តិចបន្តួច៖

ចង្វាក់

សូម​បន្សាំ​ខ្លួន​នឹង​​ចង្វាក់​យឺត​ឬ​លឿន​តាម​លក្ខណៈ​របស់​វា ។ Marsh Wren យំ​ញាប់ ខុស​ពី​ White-throated Sparrows យំ​រង្វើល​ជាង ។

ទម្ងន់​សូរ

សត្វស្លាប​ជា​ច្រើន​យំ​​តាម​របាយ​​នៃ​លក្ខណៈ​រូប​របស់​វា ដោយ​សត្វ​ស្លាប​តូចៗ​មួយ​ចំនួន​​ជា​ធម្មតា​យំ​ឮ ហើយ​សត្វ​ដែល​មាន​មាឌ​ធំ​ជាង​នោះ​ជាទូទៅ​មាន​សំឡេង​ធ្ងន់ជាង ។ សូរសៀង​សត្វស្លាប​ជាច្រើន​ប្ដូរ​ទម្ងន់​សូរ​ពី​ធំ​មក​តូច​ពី​ទាម​មក​ខ្ពស់​វិញ ។ សត្វ​ខ្លះ​ខុសគ្នា​ដោយ​នៅ​រក្សា​សំឡេង​នឹង​ដដែល ។

ការ​ផ្ទួន​ឬ​បន្ទរ​សំឡេង

សត្វស្លាប​ខ្លះ​យំ​ផ្ទួន​សំឡេង​​ ព្យាង្គ ឬ​ឃ្លា​របស់​​វា មុនពេល​ប្ដូរ​ទៅ​សូរ​ផ្សេង​ទៀត ។ Northern Mockingbird ធ្វើ​បែប​នេះ​ជា​ច្រើន​ដង​ជាជួរៗ​ ។ ប៉ុន្តែ​សត្វ Brown Thrashers ក៏​យំស្រដៀង​គ្នា​ដែរ វា​ផ្ទួន​សំឡេង​តែ​ពីរ​ដង​រួច​ប្ដូរ​ទៅ​ព្យាង្គ​ថ្មី​ទៀត ។

សំឡេង

សំឡេង​នៃ​សូរសៀង​សត្វស្លាប​ជួនកាល​ពិបាក​នឹង​ពិពណ៌នា​ណាស់ ប៉ុន្តែ​វា​អាច​ខុសគ្នា​ស្រឡះ ។ ជា​កិច្ច​ចាប់​ផ្ដើម ចូរ​ចាប់អារម្មណ៍​​ថា​តើ​សម្រែក​សត្វ​នោះ​ជា​ សូរ​ហួច​ច្បាស់ៗ ញាប់​​ឬ​មិន​ច្បាស់ សូរ​ដូច​តំណក់​ទឹក​និង​ក្លុយ (liquid and flute-like) ឬ​ជា​សូរ​សន្ធាប់ ។ ប្រសិនជា​អ្នក​អាច​ចងចាំ​លក្ខណៈ​នៃ​សម្រែក​របស់​សត្វ​ស្លាប នោះ​វា​អាច​ជួយ​ប្រាប់​ពី​សអត្តសញ្ញាណ​របស់​សត្វស្លាប​បាន ។ ទាំងនេះ​ជា​ឧទាហរណ៍​ខ្លះ​ៗ៖

(សោកស្ដាយ​ផង ដោយ​ខ្ញុំ​គ្មាន​លទ្ធភាព​ដាក់​សំឡេង​ជា​ឧទាហរណ៍​ឲ្យ​ស្ដាប់ ។ អ្នក​អាច​ទាក់ទង​រក​សំឡេង​ឧទាហរណ៍​នេះ​មក​ខ្ញុំ​តាម​រយៈ guidejohnny@yahoo.com)

  • សូរ​ហួច  Whistle
  • សូរ​រន្ថើន Harsh  sound
  • សូរ​ដូច​តំណក់ទឹក​និង​ក្លុយ  Liquid and flute-like
  • សូរ​សន្ធាប់​គ្នា           trill
  • សូរ​ប្រៀបធៀប​នឹង​សូរ​ផ្សេង    Mnemmonic

 

សត្វ​ក្ងោក [Green Peafowl]

នេះ​ជា​ការ​ពិពណ៌នា​អំពី​សត្វក្ងោក​ដែល​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​យើង ហើយ​វា​កំពុង​រង​នូវ​ការ​កម្ទេច​ស្ទើរតែ​ផុត​ពូជ​ទៅ​ហើយ ។ សូម​អាន​តាម​ការគួរ ។

នាំ​គ្នា​រៀន​ពី​សត្វស្លាប!

នេះ​ជា​រូបរាង​សត្វស្លាប​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​រៀបចំ​ឡើង​ជា​ភាសា​ជាតិ ។